انواع ابزار مشتقه


شاخه مشتقات مالی

ریسک و عدم اطمینان،یکی از امورجدانشدنی فعالیت های اقتصادی می باشد.در این راستا فعالان اقتصادی همواره بدنبال حدأقل سازی ریسک های خود هستند.متخصصان مالی در راستای پوشش ریسک و حل مشکل فوق الذکر ابزارهای جدیدی را ابداع کرده اند.یکی از این اختراع های بزرگ، ابزارهای مالی مشتقه می باشد.علت نامگذاری آن ها به ابزار مشتقه این است که ارزش آن ها از ارزش دارایی های دیگر،اوراق بهادار،نرخ بهره،کالاهای اساسی و شاخص اوراق بهادار منتج شده است.

یکی از مهمترین ابزارهای مالی که در ایران به صورت کمرنگ شاهد آن هستیم، دسته ابزارهای مشتقه هستند که امکان مدیریت ریسک از طریق توسعه انواع استراتژی های سرمایه گذاری را بصورت واضح افزایش میدهند. وجود ابزارهای مشتقه و بازارهای آتی فعال ذائقه سرمایه‌گذاران نسبت به روند های آتی را نشان میدهد که خود بیانگر تصورات از روند های آتیست همچنین با وجود این ابزار بازار نقدشونده خواهد شد و به تبع آن هزینه معاملات نیز بشدت کاهش خواهد یافت چرا که با سرمایه بسیار اندک و با استفاده از اهرم های معاملاتی میتوان وارد بازار ابزار مشتقه شد و این امر باعث افزایش تعداد سرمایه گذاران و افزایش حجم معاملات خواهد شد و تمامی این موارد در کنار ایجاد رفاه و سود بیشتر برای سرمایه گذاران باعث کامل شدن بازارسرمایه و بهبود مکانیسم کشف قیمت خواهد شد.

دراین راستا و با توجه به اهمیت ابزار مشتقه وعدم دستیابی این ابزاربه جایگاه حقیقی خوددربازارسرمایه،گروه پیشگامان دنیای مالی با تشکیل شاخه مشتقات مالی زیر مجموعه دپارتمان بازار سرمایه به فعالیت های پژوهشی،آموزشی و خدماتی در این موضوع خواهد پرداخت. در این بخش از شبکه فعالان مالی مجموعه ای توانمند از متخصصین و علاقمندان به مشتقات مالی گردهم جمع شده اند تا در فعالیتی جمعی مطابق با اهداف تعیین شده برای این شاخه از شبکه فعالان مالی فعالیت نمایند.

ابزار مشتقه

ابزار مشتقه جزو ابزار مدیریت ریسک در بازارهای مالی قلمداد می شوند. این ابزارها به تناسب رشد و توسعه سرمایه گذاری چه در بازارهای واقعی و چه در بازارهای مالی جهت پوشش ریسک سرمایه گذاری رشد پیدا کرده اند. مطلب زیر به مفهوم و انواع ابزار مشتقه می پردازد.

ابزار مشتقه

در مفاهیم مالی ابزار مشتقه عبارت است از: قراردادی که از یک طرف حق و حقوق و از طرف دیگر تعهدات منتشرکنندگان اوراق قرضه و افرادی که این اوراق را خریداری و برای تبدیل به گردش نقدی در آینده (یا مبادله با نوع دیگری از اوراق قرضه یا دارایی) بر پایه احتمالات آتی نگه می دارند، بیان می کند. اوراق مشتقه دارای ویژگی های بسیار زیادی است، بنابراین ارزش آن نیز به عوامل گوناگونی بستگی دارد. شرایط و ضوابط و تادیه پول می تواند از قیمت اوراق قرضه یا کالاها، آمار منتشر شده، پیامدهای احتمالی (مانند قصور در پرداخت) و یا سایر عوامل مشتق شود.

ابزار مشتقه ای که کاملااستاندارد شده اند، عبارتند از: 1- معاملات آتی 2- اختیار معامله 3- سوآب که به عنوان اوراق تضمینی و به صورت عمومی بین افراد معامله می شوند و مشتقات OTC که به صورت کاملاخصوصی بدون حضور واسطه بین دو طرف معامله می شود و ضوابط و مقرراتی هم می تواند برای برطرف کردن نیازهای هر دو طرف حاکم شود. مبادله این قراردادهای استاندارد شده در کل دارای نقدینگی بالایی است.

برخی از اوراق مشتقه، حقوقی را برای کسانی که به خرید و فروش اوراق قرضه یا کالا در یک نقطه زمانی مشخص در آینده با قیمت از قبل پیش بینی شده مبادرت می کنند، ایجاد می کند. اگر قیمت این اوراق تضمینی یا کالاها افزایش یابد دارنده این اوراق سود مالی خواهد برد، در غیر این صورت آن ها ضرر می کنند یا اوراق مشتقه آن ها بی ارزش می شود. می توان نتیجه گرفت که پتانسیل سود یا ضرر در مشتقات بسیار بیشتر از زمانی خواهد بود که اوراق قرضه تضمینی یا کالاها به طور مستقیم مبادله شوند.

علاوه بر ابزار مشتقه گفته شده در بالا اوراق مشتقه دیگری نیز قابلیت معامله را دارند که عبارتند از:

- مشتقات نرخ بهره

این مشتقات در واقع یک قرارداد مالی هستند که ارزش آن از نوع عملکرد دارایی، نرخ بهره، نرخ ارز یا شاخص ها مشتق می شود.

پس به طور کلی اوراق مشتقه به دو صورت قابل معامله است:

اوراق مشتقه OTC )over - the - counter) : عبارت است از قراردادهایی که به صورت خصوصی بین دو طرف انجام می شود و هیچ گونه واسطه ای در این بین وجود ندارد.

اوراق مشتقه مبادله ای: عبارت است از معاملات استاندارد شده ابزار مشتقه که به صورت سازمان دهی شده و رسمی معامله می شوند. یعنی قابل خرید و فروش در بازار رسمی اوراق مشتقه است.

ارزش گذاری اوراق مشتقه

مهم ترین تمرکز ریاضیات مالی در حوزه ارزش گذاری مشتقات با هدف عادلانه بودن قیمت آن صورت می گیرد. جایی که واژه عادلانه به معنی عدم حضور حکمیت است. به این معنی که هیچ سودی بدون ریسک نمی تواند به وسیله مبادله در دارایی حاصل شود. اوراق سودآور مانند اختیار خرید و فروش می تواند به صورت دیفرانسیل دلتا نمایش و به وسیله اندازه گیری طبیعی ریسک، قیمت گذاری شود. در نهایت ارزش گذاری اوراق مشتقه براساس «احتمالات» انجام می گیرد.

اوراق مشتقه ابزاری برای منتقل کردن ریسک و همچنین وسیله ای برای اقتصادی کردن اوراق قرضه تضمینی به شمار می رود. (در مواقعی که مالکیت مستقیم اوراق قرضه تضمینی بسیار گران است یا به وسیله قانون منع یا محدود شده است.)

به دلیل این که اوراق مشتقه امکان کسب منافع را دربردارد بسیاری از افراد تمایل سرمایه گذاری در این زمینه را دارند البته بسیاری از طراحان برنامه های مالی مخالف این نظر هستند و عنوان می کنند که ابزار مشتقه دارای ریسک بسیار بالایی است و برای سرمایه گذاران کوچک جای تفکر بیشتری وجود دارد. باید به خاطر بسپاریم که اوراق انواع ابزار مشتقه مشتقه درست مانند بیمه عمل می کنند که ریسک را از فردی که توان مقابله با آن را ندارد به سمت فردی که می تواند ضرر را جذب کند یا به سمت کسانی که می توانند با خرید مشتقات دیگر در مقابل ریسک مانع ایجاد کنند، سوق می دهد.اقتصاد دانان همواره بر این باورند که اوراق مشتقه به دلیل امکان معامله و انتقال ریسک روی سیستم اقتصادی تاثیر بسزایی دارد. اگرچه بیشتر اقتصاد دانان نگران هستند که مبادا اوراق مشتقه باعث بحران اقتصادی در زمان آینده شود. ولی باید گفت تا زمانی که از معامله اوراق مشتقه در یک محیط عادی، در مقابل ضرر یک فرد نفر دیگر سود می برد مبادلات اوراق مشتقه تاثیری روی سیستم اقتصادی نخواهد داشت. اما این جا خطری هست، ممکن است برخی از افراد که ضرر می کنند توان پرداخت خسارت خود را نداشته باشند، این مساله می تواند موجب بروز بحران اقتصادی شود.

حسابداری و حسابرسی

ابزار مشتقه جزو ابزار مديريت ريسك در بازارهاي مالي قلمداد مي شوند. اين ابزارها به تناسب رشد و توسعه سرمايه گذاري چه در بازارهاي واقعي و چه در بازارهاي مالي جهت پوشش ريسك سرمايه گذاري رشد پيدا كرده اند. مطلب زير به مفهوم و انواع ابزار مشتقه مي پردازد .
در مفاهيم مالي ابزار مشتقه عبارت است از: قراردادي كه از يك طرف حق و حقوق و از طرف ديگر تعهدات منتشركنندگان اوراق قرضه و افرادي كه اين اوراق را خريداري و براي تبديل به گردش نقدي در آينده (يا مبادله با نوع ديگري از اوراق قرضه يا دارايي) بر پايه احتمالات آتي نگه مي دارند، بيان مي كند. اوراق مشتقه داراي ويژگي هاي بسيار زيادي است، بنابراين ارزش آن نيز به عوامل گوناگوني بستگي دارد. شرايط و ضوابط و تاديه پول مي تواند از قيمت اوراق قرضه يا كالاها، آمار منتشر شده، پيامدهاي احتمالي (مانند قصور در پرداخت) و يا ساير عوامل مشتق شود .
ابزار مشتقه اي كه كاملااستاندارد شده اند، عبارتند از: 1- معاملات آتي 2- اختيار معامله 3- سوآب كه به عنوان اوراق تضميني و به صورت عمومي بين افراد معامله مي شوند و مشتقات OTC كه به صورت كاملاخصوصي بدون حضور واسطه بين دو طرف معامله مي شود و ضوابط و مقرراتي هم مي تواند براي برطرف كردن نيازهاي هر دو طرف حاكم شود . مبادله اين قراردادهاي استاندارد شده در كل داراي نقدينگي بالايي است .

برخي از اوراق مشتقه، حقوقي را براي كساني كه به خريد و فروش اوراق قرضه يا كالا در يك نقطه زماني مشخص در آينده با قيمت از قبل پيش بيني شده مبادرت مي كنند، ايجاد مي كند. اگر قيمت اين اوراق تضميني يا كالاها افزايش يابد دارنده اين اوراق سود مالي خواهد برد، در غير اين صورت آن ها ضرر مي كنند يا اوراق مشتقهآن ها بي ارزش مي شود. مي توان نتيجه گرفت كه پتانسيل سود يا ضرر در مشتقات بسيار بيشتر از زماني خواهد بود كه اوراق قرضه تضميني يا كالاها به طور مستقيم مبادله شوند .
علاوه بر ابزار مشتقه گفته شده در بالا اوراق مشتقه ديگري نيز قابليت معامله را دارند كه عبارتند از :
- مشتقات ارزي

- مشتقات نرخ بهره


اين مشتقات در واقع يك قرارداد مالي هستند كه ارزش آن از نوع عملكرد دارايي، نرخ بهره، نرخ ارز يا شاخص ها مشتق مي شود .


پس به طور كلي اوراق مشتقه به دو صورت قابل معامله است :

اوراق مشتقه ( OTC )over - the - counter : عبارت است از قراردادهايي كه به صورت خصوصي بين دو طرف انجام مي شود و هيچ گونه واسطه اي در اين بين وجود ندارد .


اوراق مشتقه مبادله اي: عبارت است از معاملات استاندارد شده ابزار مشتقه كه به صورت سازمان دهي شده و رسمي معامله مي شوند. يعني قابل خريد و فروش در بازار رسمي اوراق مشتقه است .


ارزش گذاري اوراق مشتقه

مهم ترين تمركز رياضيات مالي در حوزه ارزش گذاري مشتقات با هدف عادلانه بودن قيمت آن صورت مي گيرد. جايي كه واژه عادلانه به معني عدم حضور حكميت است . به اين معني كه هيچ سودي بدون ريسك نمي تواند به وسيله مبادله در دارايي حاصل شود. اوراق سودآور مانند اختيار خريد و فروش مي تواند به صورت ديفرانسيل دلتا نمايش و به وسيله اندازه گيري طبيعي ريسك، قيمت گذاري شود . در نهايت ارزش گذاري اوراق مشتقه براساس «احتمالات» انجام مي گيرد .

اوراق مشتقه ابزاري براي منتقل كردن ريسك و همچنين وسيله اي براي اقتصادي كردن اوراق قرضه تضميني به شمار مي رود. (در مواقعي كه مالكيت مستقيم اوراق قرضه تضميني بسيار گران است يا به وسيله قانون منع يا محدود شده است).
به دليل اين كه اوراق مشتقه امكان كسب منافع را دربردارد بسياري از افراد تمايل سرمايه گذاري در اين زمينه را دارند البته بسياري از طراحان برنامه هاي مالي مخالف اين نظر هستند و عنوان مي كنند كه ابزار مشتقه داراي ريسك بسيار بالايي است و براي سرمايه گذاران كوچك جاي تفكر بيشتري وجود دارد . بايد به خاطر بسپاريم كه اوراق مشتقه درست مانند بيمه عمل مي كنند كه ريسك را از فردي كه توان مقابله با آن را ندارد به سمت فردي كه مي تواند ضرر را جذب كند يا به سمت كساني كه مي توانند با خريد مشتقات ديگر در مقابل ريسك مانع ايجاد كنند، سوق مي دهد.اقتصاد دانان همواره بر اين باورند كه اوراق مشتقه به دليل امكان معامله و انتقال ريسك روي سيستم اقتصادي تاثير بسزايي دارد. اگرچه بيشتر اقتصاد دانان نگران هستند كه مبادا اوراق مشتقه باعث بحران اقتصادي در زمان آينده شود. ولي بايد گفت تا زماني كه از معامله اوراق مشتقه در يك محيط عادي، در مقابل ضرر يك فرد نفر ديگر سود مي برد مبادلات اوراق مشتقه تاثيري روي سيستم اقتصادي نخواهد داشت .

اما اين جا خطري هست، ممكن است برخي از افراد كه ضرر مي كنند توان پرداخت خسارت خود را نداشته باشند، اين مساله مي تواند موجب بروز بحران اقتصادي شود .

ابزار مشتقه (Derivatives) چه هستند؟

آیا به دنبال سودی بیشتر از حد متوسط هستید؟ در اینصورت سهام یا اوراق قرضه انتخاب درستی برای شما نخواهند بود. ابزار مشتقه (Derivatives) میتوانند سود بیشتری برای شما به ارمغان بیاورند. در این مقاله تمام چیزهایی که نیاز دارید درباره ابزار مشتق بدانید را به شما خواهیم گفت. خواهیم دید که ابزار مشتق چیست و چه انواعی دارد.

ابزار مشتقه (Derivatives) چیست؟

ابزار مشتق، در واقع اوراق بهادار قابل معامله است. قیمت اوراق قرضه، به دارایی مورد معامله بستگی دارد. برای مثال، ابزار مشتقه ممکن است مربوط به سهام یا بورس کالا باشد. قیمت ابزار مشتق از همین موارد مورد معامله استخراج میشود.

با ابزار مشتق میتوانید سهام یا بورس کالا را معامله کنید، بدون این که مجبور باشید آن را بخرید یا بفروشید.

راهنمای ابزار مشتقه

بهترین روش برای سرمایه گذاری در ابزار مشتقه چیست؟

شما میتوانید با افتتاح حساب کاربری در یک کارگزاری آنلاین در ابزار مشتقه سرمایه گذاری کنید. کارگزاری نهادی است که امکان سرمایه گذاری بر کاهش یا افزایش قیمت ابزار مشتق را به افراد حقیقی میدهد.

eToro: معامله CFD

eToro یکی از کارگزاری‌های خوب برای معامله CFD سهام، بورس کالا، ارز و قرارداد اختیار (Options) است. با استفاده از CFD میتوانید بر کاهش یا افزایش قیمت سرمایه گذاری کنید. همچنین می توانید تمام امکانات و قابلیت های eToro را با یک حساب کاربری آزمایشی امتحان کنید. این ها باعث می‌شوند که eToro یکی از گزینه‌های خوب برای سرمایه گذاری در ابزار مشتقه (Derivatives) باشد.

eToro: خرید و فروش ابزار مشتق

راه دیگر سرمایه گذاری در ابزار مشتقه، سرمایه گذاری با eToro است. eToro از کارگزاری های خوب موجود است که میتوانید با کارمزدی کم به سرمایه گذاری در CFD، EFT و قرارداد اختیار بپردازید. افتتاح حساب در eToro رایگان است.

نرم_افزار_eToro_ابزار_مشتق

چه انواعی از ابزار مشتق وجود دارد؟

ابزار مشتقه (Derivatives) انواع مختلفی دارد. در این بخش، به پرطرفدارترین انواع آن میپردازیم.

CFD در واقع قرارداد اختلاف قیمت است. با این ابزار مشتق، میتوانید در اختلاف قیمت سهام، بورس کالا، ارز یا EFT سرمایه گذاری کنید. از مزایای CFD این است که میتوانید در همه این موارد با مبلغی کم سرمایه گذاری کنید. درک این ابزار مشتق، تقریبا آسان است، چرا که قیمت CFD برابر با ارزش واقعی روز آن هاست.

اما سرمایه گذاری در CFD ریسک های خاص خود را نیز دارد. در این نوع سرمایه گذاری، شما اختلاف قیمت (Spread) را در همان ابتدا میپردازید، در نتیجه با ضرر شروع خواهید کرد. همچنین هنگام معامله CFD باید حواستان به درخواست اختلاف قیمت (Margin) نیز باشد. اگر موجودی حساب شما برای اختلاف قیمت کافی نباشد، ممکن است کل سرمایه خود را از دست بدهید. دوست دارید بیشتر درباره CFD بدانید؟ راهنمای معامله CFD را مطالعه کنید:

قرارداد اختیار معامله (Options)

از دیگر ابزارهای مشتق شناخته شده، قرارداد اختیار معامله است. هنگام خرید قرارداد اختیار، شما حق خرید یا فروش دارایی خاصی را در قیمتی مشخص بدست می آورید. قرارداد همیشه مدت زمان خاصی دارد. هنگامی که قرارداد اختیار منقضی شود، ممکن است تمام ارزش خود را از دست بدهد. میتوان از قرارداد اختیار، برای نوشتن ساختار های پیچیده استراتژیک استفاده کرد. از آن جایی که قیمت قرارداد اختیار با دارایی مورد معامله یکی نیست، قیمت آن سخت تر محاسبه میشود.

همچنین میتوانید به جای خرید، یک قرارداد اختیار معامله بنویسید. هنگام نگاشتن قرارداد، سود دریافت می کنید، البته به شرطی که دارایی خاصی انواع ابزار مشتقه را در قیمتی مشخص به فروش برسانید. نوشتن قرارداد ریسک بالایی دارد. به همین دلیل، در صورتی که تجربه سرمایه گذاری کمی دارید، به شما این روش را پیشنهاد نمیکنیم. دوست دارید بیشتر درباره قرارداد اختیار معامله (Options) بخوانید؟ مقاله زیر را مطالعه کنید:

قرارداد آتی (Futures)

قراردادهای آتی بسیار شبیه به CFD هستند. با قرارداد آتی میتوانید بر روی دارایی خاصی سرمایه گذاری کنید. درواقع در این قرارداد، دو طرف معامله توافق میکنند که دارایی خاصی را در قیمتی مشخص در آینده معامله کنند. از معایب قرارداد آتی (Futures) این است که برای انجام آن نیاز به مبالغ بالایی از پول دارید. ارزش معاملات آتی بالاست به همین دلیل ممکن است ضرر شما نیز زیاد شود. به همین دلیل، سهام CFD برای سرمایه گذاران خرد با پول کمتر مناسب تر است.

هنگامی که یک قرارداد آتی منقضی میشود، باید دارایی مورد معامله آن را تحویل بگیرید. برای مثال، هنگامی که یک معامله آتی نفتی دارید، وقتی که سر رسید آن فرا رسد، مقدار مشخصی بشکه نفت را باید تحویل بگیرید. هنگامی که در یک کارگزاری به معامله آتی میپردازید، معمولا قبل از سر رسید، معامله برای شما فروخته میشود. در موارد معدودی ممکن است سود قرارداد آتی منفی شود. برای مثال، هنگام بحران کرونا، سود قراردادهای نفتی اکثرا منفی شد.

گواهی حق تقدم (Warrants)

گواهی حق تقدم (Warrants) بسیار شبیه به قرارداد اختیار است. اما برخلاف قرارداد اختیار توسط یک موسسه مالی مانند بانک منتشر میشود. با استفاده از گواهی حق تقدم میتوانید سهام مشخصی را در قیمتی مشخص خریداری کنید. از آنجایی که این گواهی توسط موسسات مالی منتشر میشود، میتواند گران تر باشد.

قرارداد تاخت (Swaps)

سوآپ ابزاری است برای کاهش ریسک. برای مثال، میتوان با این قرارداد نرخ مبادله یا نرخ بهره را مشخص کرد. طبیعتا در این قرارداد، طرف مقابل میخواهد هزینه دریافت کند. قرارداد تاخت (Swaps) بسیار در بازار مورد استفاده قرار میگیرند. به لطف این قراردادها، شرکت ها برای پرداخت سود، ریسک بالایی متحمل نمیشوند. در نتیجه شرکت ها با تغییر ناگهانی نرخ بهره یا مبادله مواجه نمیشوند.

با سوآپ میتوانید نرخ بهره متغیر را با یک نرخ بهره بالاتر معاوضه کنید. در نتیجه، شرکت مقابل نیز اطمینان بیشتری درباره هزینه های مالی خود خواهد داشت.

پیمان آتی (Forwards)

از انواع دیگر ابزار مشتقه، پیمان آتی (Forwards) است. پیمان آتی مشابه قرارداد آتی است با این تفاوت که در بازار بورس مبادله نمیشود. به همین دلیل ریسک بیشتری نیز دارد. اگر طرف مقابل نتواند به تعهداتش عمل کند، شما ممکن است تمام سرمایه خود را از دست بدهید.

سقف و کف (Caps and Floors)

شرکت ها بسیار زیاد از قراردادهای سقف و کف استفاده میکنند. با استفاده از این ابزار، میتوان با پارامتر های مشخص، نرخ بهره را مشخص کرد. شرکت هایی که از این قرارداد استفاده میکنند، در صورت رد شدن نرخ بهره از پارامتر ها، خود را موظف میدانند تا ما به تفاوت را پرداخت کنند. این ابزار معمولا بسیار گران هستند، اما آرامش خاطر تیم مدیریت شرکت ها را تضمین میکنند.

ریسک های ابزار مشتقه

ابزار مشتق بسیار پرطرفدار هستند. اما همیشه در هر سرمایه گذاری ریسک هایی نیز وجود دارد. بزرگترین ریسک های ابزار مشتقه کدامند؟

وجود اعتبارات (Leverage)

ابزار مشتق تقریبا همیشه از اعتبار استفاده میکنند. به لطف وجود اعتبار، میتوانید سرمایه گذاری های بزرگتری با مبلغ کمتر انجام دهید. از مزیت های اعتبار این است که تغییرات کوچک بازار برای شما چند برابر خواهد شد. هنگامی که ابزاری اعتباری به نسبت یک به ده دارد، در صورت افزایش قیمت یک دلاری، شما ده دلار سود خواهید کرد. اما اگر قیمت در جهت مخالف حرکت کند، ضرر شما نیز چند برابر خواهد شد.

ریسک بازار

ابزار مشتق معمولا در بازار سرمایه مبادله میشوند. به همین دلیل، قیمت یک ابزار ممکن است افزایش یا کاهش قیمت بسیار زیادی داشته باشد. آیا اوضاع اقتصاد خوب نیست؟ پس احتمالا قیمت دارایی مورد معامله کاهش خواهد یافت. قیمت ابزار وابسته به قیمت دارایی مورد معامله است؛ هنگامی که ارزش دارایی کاهش یابد، ارزش ابزار نیز کاهش خواهد یافت.

ریسک از دست دادن همه چیز

در ابزار مشتق، این امکان وجود دارد که کل سرمایه خود را از دست بدهید. هنگامی که در یک صندوق سرمایه گذاری (Funds) مرتبط با سهام Dow Jones سرمایه گذاری میکنید، شانس این که دارایی شما صفر شود، صفر درصد است. در ابزار مشتق دیگر اما، شانس ضررهای بزرگ کم نیست. برای مثال، اگر یک قرارداد اختیار با کمبود بودجه مواجه شود، تمام ارزش خود را از دست میدهد.

در یک سرمایه گذاری که با اعتبار انجام شده نیز، ممکن است بودجه شما تمام شود، و یک درخواست اختلاف قیمت (Margin Call) کل سرمایه گذاری شما را پایان دهد.

دانش قدرت است

هنگام سرمایه گذاری در ابزار مشتق، بسیار مهم است که دانش کافی کسب کنید. ابزار مشتق محصولات مالی پیچیده ای هستند. هنگام معامله سهام، تمام چیزی که لازم است بدانید، سهام مورد معامله است. اما هنگام معامله ابزار مشتق سهام، باید درک درستی هم از کلیت ابزار مشتق داشته باشید، و هم سهام را به درستی بشناسید. به دلیل پیچیدگی زیاد، ابزار مشتق مناسب برای همه افراد نیست.

ریسک طرف مقابل

هنگامی که در یک کارگزاری اقدام به معامله میکنید، معمولا نگران ریسک طرف مقابل نخواهید بود. اما بسیاری از ابزار های مشتق، خارج از کارگزاری ها معامله میشوند.

شرکتی ممکن است از سوآپ (Swap) برای نپرداختن بهره بالا استفاده کند. اما اگر طرف مقابل ورشکست شود، شرکت نمیتواند از قرارداد تاخت (Swaps) خود استفاده کند. در این معاملات، اعتبارسنجی شرکت و شخص ثالث از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

چه چیزی باعث میشود که ابزار مشتقه انقدر محبوب باشد؟

ابزار های مشتق به این دلیل محبوبند که میتوانند بسیار سود ده باشند. از مثال های خوبی که میتواند قدرت ابزار مشتقه را نشان دهد، فیلم “The Big Short” است. با ابزار مشتق، در شرایط ثابت بازار و سهام، سود شما میتواند 30 برابر شود. به عنوان سرمایه گذار، ریسک پذیری شما پاداش داده خواهد شد. هرچند، ابزار مشتق میتوانند ضرر شما را نیز هنگفت کنند.

همچنین، یکی دیگر از علل محبوبیت ابزار مشتق این است که روز به روز به تعداد کارگزاری هایی که امکان این معاملات را میدهند، افزوده میشود. وب سایت و نرم افزار های کارگزاری ها طراحی ساده ای دارند که همین باعث میشود ابزار مشتق در دسترس عموم مردم قرار بگیرد.

سرمایه_گذاری_در_ابزار_مشتق

مزایای استفاده از ابزار مشتقه چیست؟

ابزار مشتق هم برای سرمایه گذاران و هم برای کارآفرینان جذاب است. در این بخش، به بزرگترین مزایای ابزار مشتقه میپردازیم.

امکان استفاده از اعتبار (Leverage)

در بسیاری از ابزار مشتق، میتوانید از اعتبار استفاده کنید. با اعتبار، میتوانی با مبلغی کم به سرمایه گذاری های بزرگتر بپردازید. اما توجه داشته باشید که سود یا ضرر احتمالی شما چند برابر خواهد شد.

میتوان بر روی افت قیمت سرمایه گذاری کرد

هنگامی که به روش سنتی سهامی را خریداری میکنید، فقط از افزایش قیمت سود خواهید برد. اما در بعضی ابزار مالی میتوانید اقدام به پیش فروش کنید. در صورت پیش فروش، شما با کاهش قیمت سود خواهید کرد.

کاهش ریسک

ابزار مشتق، میتوانند سرمایه گذاری پر ریسک اما مفیدی باشند. در عمل اما میتوانید از خود ابزار مشتق برای کاهش ریسک استفاده کنید. اگر انتظار کاهش قیمت دارید، اقدام به پیش فروش (Short) کنید. در این صورت، هنگامی که قیمت ها کاهش می یابند، شما سود خواهید کرد. میتوانید از ابزار مشتق به عنوان نوعی بیمه برای سبد سهام خود استفاده کنید.

تنوع سبد سهام

هنگامی که سبد سهام خود را متنوع میکنید، ریسک آن را پایین می آورید. با سرمایه گذاری هم در سهام و هم در ابزار مشتق، شانس کسب سود خود را بالا خواهید برد. همچنین ریسک معاملات شما نیز پایین خواهد آمد.

ثبات قیمت

ابزار مشتق، نقش مهمی در تبادلات اقتصادی ایفا میکنند. شرکت ها از ابزار مشتق، برای ثابت نگهداشتن قیمت مواد اولیه استفاده میکنند. بدین ترتیب، شرکت ها به خاطر عدم تامین مواد اولیه، ورشکست نخواهند شد.

معایب ابزار مشتقه چیست؟

سرمایه گذاری در ابزار مشتق، معایبی نیز دارد. در ادامه خواهیم گفت که چرا هنگام سرمایه گذاری در ابزار مشتق، باید مواظب باشید.

تخمین قیمت دشوار

در بعضی ابزار مشتق، تخمین قیمت آسان است. برای مثال، سهام CFD شفاف است و از قیمت مستقیم سهام پیروی میکند. اما برای مثال، برای ابزاری مثل قرارداد اختیار، چندان راحت نیست که قیمت دقیق آن را تخمین زد.

محصول پیچیده

ابزار مشتق، اغلب محصول پیچیده ی بازار های مالی هستند. طول میکشد تا بتوانید درک درستی از تمام این ابزار بدست آورید. هیچوقت در چیزی که درک نمیکنید سرمایه گذاری نکنید. هنگام سرمایه گذاری در ابزار مشتق، باید مطالعه کافی درباره آن داشته باشید.

حساس به عرضه و تقاضا

عرضه و تقاضا میتواند قیمت ابزار مشتقه را دستخوش تغییر کند. در سال 2020 معاملات آتی (Futures) نفت، سودی منفی داشتند چرا که تقاضا برای نفت کاهش بسیاری داشت. به همین خاطر، باید تمام جوانب و ریسک های ابزار مشتق را قبل از سرمایه گذاری در نظر بگیرید.

ورشکستگی

در بعضی ابزار مشتق، احتمال ورشکستگی طرف مقابل وجود دارد. خصوصا هنگامی که این ابزار خارج از بازار فروخته شوند. هنگامی که خارج از بازار و کارگزاری اقدام به خرید ابزار مشتق میکنید، باید کامل و دقیق طرف پشت قرارداد را مطالعه کنید.

ابزار مشتقه در عمل

شاید ابزار مشتق شهرت خوبی نداشته باشند، اما کارایی آن ها در اقتصاد غیر قابل انکار است. برای مثال، شرکت ها میتوانند با استفاده از ابزار مشتقه ریسک خود را کاهش دهند. بدون ابزار مشتق، برای شرکت های بزرگ بسیار سخت خواهد بود که به فعالیت خود ادامه دهند. خصوصا با بین المللی شدن فعالیت های اقتصادی، مدیریت ریسک از همیشه مهم تر است.

چیزی که بیشتر افراد نمیدانند این است که شما میتوانید با ابزار مشتق ریسک خود را مدیریت کنید. برای مثال، میتوانید از قرارداد اختیار برای بیمه افت قیمت سهام استفاده کنید. میتوانید از ابزار مشتق در استراتژی های مالی خود استفاده کنید تا ریسک سرمایه گذاری شما پایین بیاید. اما یادتان باشد هر تضمینی هزینه دارد. پس فقط هنگامی از این تضمین استفاده کنید که ریسک بالایی در کار باشد.

آیا دوست دارید که سرمایه گذاری در ابزار مشتقه را رایگان امتحان کنید؟ همین حالا یک حساب کاربری آزمایشی در یک کارگزاری افتتاح کنید:

محصول ابزار مشتقه

ابزار مشتق، یک محصول اقتصادی است که قیمت آن وابسته به دارایی مورد معامله است. برای مثال، یک کشاورز میتواند تمام محصول خود را به یک واسطه بفروشد، بدون آن که حتی درختان او حتی یک شکوفه داده باشند. قیمت توافق شده محصول از حد معمول کمتر است اما فروش آن تضمینی است. ابزار مشتق، از زیان های مالی بزرگ جلوگیری میکنند.

ابزار مشتق عموما وابسته به دارایی مورد معامله مثل سهام، بورس کالا و ارز است. ابزار مشتق این امکان را به شما میدهد که در هر کدام از شاخص های مالی سرمایه گذاری کنید.

انواع ابزار مشتقه

اوراق اختیار معامله، جذاب ترین ابزار مشتقه

معاون نظارت بر بورس ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در مراسم رونمایی از معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه با اشاره به لزوم توسعه بازار بدهی، اظهار داشت: توسعه ابزارهای بازار بدهی شامل اوراق اجاره، مرابحه، سفارش ساخت، اسناد خزانه اسلامی، اوراق رهنی، سلف موازی استاندارد در طی چند سال گذشته سبب ارتقا و رشد بازار بدهی شد و امروز شاهد گسترش این بازار با تنوع مناسبی از ابزارها هستیم.

عضو هیات مدیره و معاون نظارت بر بورس ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار در مراسم رونمایی از معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه گفت: با تنوع اوراق اختیار معامله، سرمایه گذاران می توانند با ترکیب این اوراق، استراتژی های معاملاتی جذابی را در پیش گیرند. بر اساس پیش بینی های خود از آینده موقعیت های مختلفی بر ابزارهای گوناگون بگیرند و حالات پیچیده ای برای عایدات خود تعیین کنند و این تنها بخش کوچکی از دنیای بزرگی انواع ابزار مشتقه است که ما امروز به آن پا نهاده ایم.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه (سنا)، حسن امیری، عضو هیات مدیره و معاون نظارت بر بورس ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، در مراسم رونمایی از معاملات اختیار معامله در بازار سرمایه گفت: نظام اقتصادی کشور به دو بخش واقعی و مالی تقسیم می‌شود و بر اساس این تقسیم بندی کلی بازار سرمایه یکی از اجزای اصلی سیستم مالی اقتصاد محسوب می‌شود.

وی با اشاره به کارکرد اصلی اوراق اختیار معامله گفت: کارکرد این بازار مانند تمامی بازارهای دیگر، فراهم کردن بستر و زیرساخت مناسب جهت تلاقی و تعادل عرضه و تقاضاست. بدین جهت و به منظور پاسخگویی به نیازهای گوناگون فعالان در بازار سرمایه نیاز به ابزارهای مالی متنوع و با کارکردهای مختلف وجود دارد.

وی افزود: نوع خاصی از ابزارها که قابلیت کاربرد و عملیاتی شدن در تمامی بازارهای مالی را دارد، انواع ابزارهای مالی مشتقه است که به صورت گسترده در بازارهای جهانی مورد استفاده قرار گرفته و بر مبنای نوع دارایی تقسیم بندی شده اند: ابزارهای مشتقه بر پایه ارزهای خارجی، ابزارهای مشتقه بر پایه نرخ سود (بهره)، ابزارهای مشتقه بر پایه کالا و ابزارهای مشتقه بر پایه سهام.

به گفته این مقام مسوول، اوراق اختیار معامله، یکی از مهم ترین و البته جذاب ترین این ابزارها است.

دکتر حسن امیری، اوراق اختیار معامله را به عنوان یکی از مهم ترین اوراق مشتقه خواند و خاطر نشان کرد: اوراق اختیار معامله به عنوان یکی از ابزارهای مالی مشتقه، با توجه به خواص خود نه تنها یکی از ابزارهای مورد علاقه پژوهشگران حوزه مالی بوده است (تا حدی که رابطه ای برای قیمت گذاری آن شایسته کسب جایره نوبل اقتصاد شده است)، بلکه در میان فعالان عرصه عمل در بازارها نیز یکی از مهم ترین اوراق مشتقه محسوب می شود. زیرا با خاصیت دوگانه خود یعنی ترکیب اختیار از یکسو و تعهد از سوی دیگر، برخلاف ابزارهایی چون قراردادهای آتی خواستاران بیشتری را مجذوب خود می کند.

وی ضمن اشاره به تاکید دکتر شاپور محمدی بر راه اندازی معاملات اوراق اختیار معامله عنوان کرد: با توجه به اهمیت این ابزار، تلاش گسترده ای برای راه اندازی معاملات اوراق اختیار معامله آغاز شد. تلاشی که نتیجه آن را امروز می بینیم و شاهد آغاز معاملات اوراق اختیار معامله در بازار سرمایه ایران هستیم. بازاری که با گذر 50 سال از عمر آن، جای خالی چنین ابزاری در آن احساس می شد.

به گفته این عضو هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، با راه اندازی معاملات این اوراق، نه تنها یکی از نیازهای اصلی فعالین این بازار برطرف شده است (که گواه آن انجام بیش از دو هزار معامله تنها در نخستین روز معاملات این ابزار در بورس کالاست)، بلکه یکی از مشکلات اساسی سرمایه گذاران خارجی نیز پاسخ داده شده است.

وی ادامه داد: اکنون سرمایه گذاران ما می توانند با استفاده از این ابزار اقدام به پوشش ریسک های ناخواسته کنند. همچنین می توانند با اخذ موقعیت در این ابزار اقدام به سرمایه گذاری و کسب بازدهی کنند.

معاون نظارت بر بورس ها و ناشران سازمان بورس و اوراق بهادار، این گام را آغازی بر معاملات اوراق اختیار خواند و تاکید کرد: آنچه امروز شاهد آن هستیم تنها آغاز راه بلندی است که در پیش داریم. اکنون تنها معاملات اوراق اختیار معامله را شاهدیم. این امر، موضوعی کوتاه مدت است و در آینده ای بسیار نزدیک معاملات اختیار فروش نیز آغاز می شود.

وی افزود: امروز تنها اوراق اختیار معامله اروپایی را داریم ولی در آینده ای نه چندان دور اوراق امریکایی و انواع دیگر اوراق را خواهیم داشت.

حسن امیری در پایان سخنان خود از دست اندرکاران پروژه اوراق اختیار معامله، دکتر شاپور محمدی ریاست سازمان بورس، دکتر عراقچی معاون اجرایی سازمان، مدیران عامل بورس کالا، بورس تهران و فرابورس ایران و همچنین آقایان ناصرپور، صحرایی، محسنی، صادقی و خانم نظری، مدیران عامل و همکاران فنی در شرکت سمات و همچنین دکتر پیمانی تشکر و قدردانی به عمل آورد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.