کارگزاران و مقررات


کارگزاران و مقررات

سوال های متداول

1) معاملات اوراق بهادار در بورس تهران در چه ساعاتی انجام می گیرد؟

معاملات اوراق بهادار از ساعت 09:00 تا 12:30 روزهای شنبه تا چهارشنبه هر هفته به جز روزهای تعطیل انجام می شود. همچنین ساعت پیش گشایش بازار که در آن امکان انجام معاملات وجود ندارد از 8:30 شروع می‌شود و تا 9:00 ادامه می یابد که در آن امکان ورود سفارشات و تغییر قیمت وجود دارد .

2) دامنه روزانه نوسان قیمت در بورس تهران چند درصد است؟

در حال حاضر دامنه نوسان روزانه قیمت سهام در هر روز نسبت به قیمت پایانی روز گذشته، می‌تواند از 5- درصد تا 5+ درصد، تغییر کند و حق تقدم سهام دو برابر این میزان امکان نوسان دارد. در فرابورس نیز دامنه نوسان سهام 5- تا 5+ درصد می‌باشد. در عرضه اولیه سهام و روز بازگشایی نماد معاملاتی مطابق شرایطی که در دستورالعمل معاملات ذکر شده است بدون محدودیت در نوسان معامله خواهد شد .

3) آیا سازوکار خاصی برای خرید سهام شرکت‌هایی که برای اولین بار در بورس عرضه می‌شوند، وجود دارد؟

بله، عرضه سهام شرکت‌های تازه پذیرفته شده هم بر اساس ساز و کار حراج انجام می‌شود اما تفاوت‌هایی با معاملات معمول دارد. خریداران سفارش‌های خرید خود را با قیمت‌های پیشنهادی از طریق کارگزاران وارد سامانه معاملاتی می‌کنند. در پایان نشست معاملاتی، فروشنده بر اساس قیمت‌های پیشنهادی خریداران، قیمت فروش خود را اعلام می‌کند و بر اساس آن معامله انجام می‌شود.در این مرحله درصدی از سهام شرکت برای فروش عرضه می‌شود. البته در روز عرضه اولیه، محدودیت دامنه نوسان روزانه اعمال نمی‌شود .

4) اولویت بندی سفارش‌ها در سامانه معاملات، چگونه انجام می‌شود؟

اولويت سفارش‌های وارد شده به سامانه، ابتدا بر اساس قيمت می‌باشد و برای سفارشات با قیمت یکسان، اولویت زمانی مطرح می‌گردد که باعث تشکیل صف خريد و فروش می‌شود. بر اساس اولويت قيمت، يك سفارش خريد (فروش) اوراق بهادار با بيشترين (كمترين) قيمت در ابتداي صف خريد (فروش) قرار مي‌گيرد و بر اساس اولويت زمان، سفارشي‌كه زودتر وارد سامانه معاملات شود جلوتر از سفارش هم قيمت خود قرار مي‌گيرد. معامله هنگامي انجام مي‌شود كه سفارش‌هاي خريد و فروش قيمت يكسان داشته باشند .

5) تسویه معاملات چیست و چگونه انجام می‌شود؟

پس از انجام معاملات، تسویه معاملات بین فروشنده و خریدار توسط کارگزار فروشنده و کارگزار خریدار از طریق شركت سپرده‌گذاري مركزي اوراق بهادار و تسویه وجوه انجام می‌شود. شركت سپرده‌گذاري مركزي اوراق بهادار و تسویه وجوه به عنوان امین نقش اتاق پایاپای را ایفا می‌کند. تسويه معاملات دو روز کاری بعد از انجام معامله ( T+2 ) صورت مي‌گيرد .

6) کارگزار ناظر کیست و چه نقشی بر عهده دارد؟

با راه ­اندازی سامانه جدید معاملات دارایی سهامداران در هریک از نمادهای معاملاتی زیر نظر یک کارگزار قرار گرفت که به آن کارگزار ناظر گفته می‌شود و از آن پس سهامداران دارایی سهام خود را در هر نماد معاملاتی صرفاً از طریق کارگزار ناظر خود در آن نماد معاملاتی می‌توانند به فروش برسانند. هرچند سهامداران می‌توانند با مراجعه به هریک از کارگزاران نسبت به خرید سهام اقدام نمایند .

ممکن است دارایی سهامدار دریک نماد معاملاتی زیر نظر یک کارگزار ناظر و در نماد معاملاتی دیگر زیر نظر کارگزار ناظر دیگری باشد .

در زمان راه‌اندازی سامانه معاملاتی جدید کارگزار ناظر بر اساس سوابق فعالیت سهامدار با کارگزاران مختلف در بورس اوراق بهادار تعیین گردید .

7) چگونه مشتریان گواهی سپرده و وجوه نقد خود را در اختیار کارگزار قرار می‌دهند؟

مشتریان باید همزمان با تکمیل فرم سفارش خرید یا فروش، وجوه کارگزاران و مقررات نقد و گواهی سپرده سهام یا اصل برگه سهام خود را تحویل کارگزار نمایند و کارگزاران مسئول انجام تسویه معاملات با شرکت سپرده گذاری هستند. البته در عمل بیشتر مشتریان ترجیح می دهند که گواهیسپرده سهامی که قبلا خریداری کرده‌اند نزد کارگزار باقی بماند تا در زمان فروش نیازی به تحویل آن نباشد. همچنین پرداخت وجه خرید سهام هم از طریق واریز به حساب کارگزاری انجام میشود .

8) آیا مشتریان می توانند نزد چند کارگزار حساب داشته باشند؟

بله، هر مشتری می تواند نزد هر کارگزار یک حساب داشته باشد هرچند به دلیل دریافت خدمات بهتر توصیه می شود هر مشتری فقط با یک کارگزار کار کند .

9) DPS ، EPS و P/E چيست؟

DPS بخشی از سود هر سهم شرکت است که بین سهامداران تقسیم می شود .

EPS سود هر سهم بعد از کسر مالیات است. به عبارت دیگر سود خالص شرکت تقسیم بر تعداد سهام آن و P/E نسبت قیمت سهم به EPS اعلام شده توسط شرکت است .

10) قیمت یک سهم در بازار چگونه تعیین میشود؟ میزان تاثیر بازار و خود شرکت چقدر است؟

تعیین قیمت سهم تابع عوامل مختلفی است که مهمترین آن سودآوری شرکت، انتظار سودآوری آتی شرکت و شرایط کلان اقتصادی کشور است .

11) حجم مبنا را تعریف نمایید؟

» حجم مبنا»، تعداد اوراق بهادار از یک نوع است كه هر روز باید مورد داد و ستد قرار گیرد تا كل درصد تغییر آن روز، در تعیین قیمت روز بعد ملاك باشد .

12) محدودیت حجمی در ورود سفارشات به چه معناست؟

« محدودیت حجمی»، حداكثر تعداد اوراق بهاداری است كه در هر نماد معاملاتی طی هر سفارش در سامانه‌ی معاملات وارد می‌شود. این رقم مضرب صحیحی از «واحد پایه‌ی معاملاتی متعارف» است .

13) بازارگردان چیست و چه کاری میکند؟

«بازارگردان»، کارگزار یا کارگزار/ معامله‌گری است که با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزایش نقدشوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار معین و تحدید دامنه نوسان قیمت آن، به داد و ستد آن اوراق می‌پردازد .

14) آیا ممکن است کسی در اولین دقایق بازار بورس سهامی را بخرد و ساعتی بعد همان را بفروشد؟

بله. با راه اندازی سیستم جدید معاملاتی امکان فروش سهامی که همان روز اقدام به خرید کرده‌اید را دارید .

15) چگونه ممکن است حجم مبنای شرکتی" 1" اعلام شود؟

پس از بازگشایی نمادهایی که دامنه نوسان آن آزاد است (مثلا بعد از مجمع عادی سالانه یا فوق‌العاده) حجم مبنای آن نماد یک خواهد بود. همچنین در فرابورس نیز حجم مبنا یک منظور شده است .

16) منظور از "ح" که گاهی در پایان اسم یک شرکت یا نماد آن آورده می‌شود چیست؟

ح نمایانگر حق‌تقدم سهام مورد نظر است که به انتهای نماد شرکت اضافه می‌شود و همچنین در ابتدای نام شرکت نیز خواهد آمد .

17) منظوراز بهترین عرضه یا بهترین تقاضا چیست؟

بهترین عرضه: منظور پایین‌ترین قیمتی است که برای فروش يکسهم در سیستم معاملات وارد شده است .

بهترین تقاضا: منظور بالاترین قیمتی است که برای خرید سهامدر سیستم معاملات وارد شده است .

18) چنانچه یکی از شرکتهای بورسی آگهی پذیره‌نویسی سهام از حق‌تقدم‌های استفاده نشده را منتشر کند، برای پذیره‌نویسی آیا علاوه بر قیمت اسمی سهام (100 تومان) باید مبلغ دیگری به ازای هر سهم به حساب شرکت واریز کرد؟ این مبلغ چگونه تعیین می‌شود؟

حق‌تقدم اوراقی است که در اختیار سهامداران قبلی شرکت قرار می‌گیرد و این سهامداران می‌توانند از آن استفاده کنند و در افزایش سرمایه شرکتکنند و یا اینکه آنها را در بازار بفروشند. در صورت شرکت نکردن در افزایش سرمایه(واریز نکردن مبلغ 1000 ریال به ازای هر سهم) و نیز نفروختن آنها در بازار در این مهلت، دوباره آگهی عرضه عمومی ارائه می‌شود و در یک فرصت مشخص این اجازه را می‌دهند تا حق‌تقدم‌های باقیمانده برای تکمیل افزایش سرمایه شرکت در بازار به هر نرخی که عرضه و تقاضا تعیین کند بفروشند. این مبلغ به حساب دارندگان حق‌تقدم که از آن استفاده نکرده‌اند واریز می‌شود. شخصی که اوراق حق‌تقدم را به دست آورد باید با واریز مبلغ 1000 ریال به حساب شرکت در افزایش سرمایه شرکت نماید .

19) حق‌تقدم به چه كساني تعلق مي‌گيرد؟ شرايط خريد آن چیست؟

به کسانی که سهام شرکت را در تاریخ مجمع فوق‌العاده دراختیار داشته باشند حق‌تقدم تعلق می‌گیرد. این افراد می‌توانند حق‌تقدم خود را در بورس به سایر سرمایه‌گذاران واگذار نمایند .

برای خرید حق‌تقدم در بازار نیاز به شرایط خاصی نیست. تنها باید بتوانید در مهلت مقرر شده یا کارگزاران و مقررات دوباره آن را بفروشید یا اینکه با پرداخت مبلغ اسمی سهام (واریز مبلغ 1000 ریال به حساب شرکت) در افزایش سرمایه شرکت کنید .

20) منظور از سهام ترجیحی چیست؟

سهام ترجیهی بخشی از سهام شرکت است که در راستای برنامه‌های خصوصی‌سازی به کارکنان خود شرکت واگذار شده است .

21) چگونه از میزان دارایی سهام خود درشرکتهای بورس مطلع شویم؟

با مراجعه به شرکت سپرده گذاری مرکزی و ارائه اسناد و مدارک خود، یک کد و رمز عبور دریافت می کنید که از طریق آن می توانید در هر زمانی با ورود به اینترنت و سایت شرکت سپرده گذاری مرکزی اطلاعات سهام خود را دریافت نمایید .

همچنین می توانید به کارگزاری که سهام را برای شما خریده (و حساب شما نزد وی بوده) مراجعه نمایید و یا تماس بگیرید تا اطلاعات حساب شما را دراختیار تان قرار دهد .

22) برای استفاده از سامانه معاملات برخط به نرم افزار خاصی نیاز است؟

سامانه معاملات برخط کارگزاری آریا بورس نرم افزاری تحت وب است و نیازی به نصب نرم افزاری بر روی سیستم کامپیوتر مشتری نیست. بنابراین فقط با اجرای نرم افزار مرورگر سیستم عامل خود می توانید از این سرویس استفاده کنید.

23) وقتی می خواهم با نام کاربری و کلمه عبور خود وارد بخش خرید و فروش آنلاین شوم با پیغام خطای نام کاربری شما مسدود است مواجه می شوم. علت چیست؟

چنانچه تا سه بار نام کاربری و کلمه عبور خود را به اشتباه وارد نمایید با توجه به مسائل امنیتی کاربری شما مسدود می شود و با تماس مرکز کارگزاری با بخش آنلاین کارگزاری آریا کارگزاران و مقررات بورس (88541553) امکان استفاده مجدد سیستم را خواهید داشت .

24) با اینکه فیش واریزی خود را در سیستم ثبت نمودم و در حساب اینترنتی من سند واریزی ثبت شده و مانده حسابم افزوده شده است اما در حساب آنلاین همچنان مانده حسابم افزایش نیافته است. دلیل این مغایرت چیست؟

معاملات آنلاین مانده حساب های کاربر در ابتدای وقت معاملات بروز می شود و پس از آن در طول ساعات معاملاتی این مانده حساب ها با عملیات خرید و فروش تغییر می کنند. بنابراین چنانچه تمایل به استفاده از مبلغ واریزی در معاملات آنلاین را دارید یک روز قبل نسبت به واریز مبلغ و ثبت فیش واریزی اقدام نمایید .

25) هنگام ارسال سفارش فروش با پیغام مانده سهم کافی نیست مواجه می‌شوم در حالی که این تعداد سهام را دارا می‌باشم .

سه احتمال وجود دارد :

  • · تعداد سهام را صحیح وارد نمی‌کنید .
  • · همان سهم را طی سفارش مجزای دیگر (چه خودتان و به صورت آنلاین و یا کارگزار بر اساس سفارش حضوری و یا اینترنتی شما) وارد سامانه معاملات شده است .
  • · کارگزار ناظر شما در این سهم کارگزار سرویس دهنده معاملات آنلاین نیست .

26) درصورت بروز مشکل در استفاده از نرم افزار چگونه مشکل را رفع نمایم؟

شما می توانید با تماس با واحد پاسخگویی به مشتریان شرکت کارگزاری آریا بورس به شماره 5- 88053241 مشکل را با کارشناس بخش آنلاین کارگزاری آریا بورس در میان بگذارید .

27) در چه بازارهای نمی توان به صورت آنلاین معامله نمود؟

بر اساس ماده 10 "دستورالعمل اجرايي معاملات برخط اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران"، سازمان میتواند محدودیتهایی بر معاملات آنلاین قرار دهد. در این راستا امکان معامله در برخی از بازار ها برای کاربران آنلاین ممنوع شده است. البته باید عنوان کرد که محدودیت های کنونی برای مشتریان حقیقی بسیار ناچیز و در حد قابل قبولی می باشد. در ادامه کلیه امکانات و محدودیت های معامله آنلاین ذکر گردیده است :

o بازار سوم و چهارم فرابورس

o همه انواع معاملات عمده و بلوک

o سهام شرکت های پذیرفته شده در بازار پایه فرابورس

28) محدودیتهای معاملات آنلاین چیست؟

بر اساس ماده 10 "دستورالعمل اجرايي معاملات برخط اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ايران"، سازمان می تواند محدودیت هایی بر معاملات آنلاین قرار دهد. در حال حاضر این محدودیتها طی بخش نامههایی به کارگزاران اعلام گردیده که شامل موارد زیر است :

  • · محدودیت درنوع سفارشات:

سفارشات مجاز برای مشتریان بر خط، از لحاظ قیمتی سفارش Limit ، از لحاظ زمانی بدون محدودیت (شامل Day ، Date و (Open می‌باشد .

سفارش محدود یعنی در حجم معین و در قیمت مشخص یا بهتر از آن .

  • · محدودیت درحجم سفارش :

در حال حاضر محدودیتی جهت حجم سفارش علاوه بر محدودیت های عادی هسته معاملات وجود ندارد .

در سیستم معاملات دامنه مجاز حجم با عنوان آستانه حجم تعیینشده که برای همه یکسان است .

  • · محدودیت در زمان معاملات :

الف- ساعت ورود سفارش از ابتدای زمان مجاز ورود سفارشات در سامانه معاملاتی لغایت ساعت 12:30 می‌باشد .

ب- سفارشات با اعتبار روزانه (DAY) مشتریان برخط باید بلافاصله پس از اتمام ساعت معاملات (ساعت 12:30)توسط سیستم نرم افزاری برخط، حذف گردد .

  • · محدودیت درعرضه‌های خاص :

الف – مشتریان معاملات بر خط در زمان حراج نمادهای بازگشایی شده امکان ورود سفارش با رعایت محدودیت‌های قیمتی سفارش را دارند .

عرضه های خاص شامل عرضه اولیه و گشایش نماد می باشد که با مکانیزم حراج انجام می شود .

مشتریان در عرضه های حراج امکان قرار دادن قیمت، کارگزاران و مقررات بهتر از بهترین قیمت بازار را ندارند .

ب – بورس یا فرابورس باید سهمیه مجزایی را برای هر مشتری معاملات بر خط در کلیه عرضه‌های اولیه تعیین نمایند. مشتریان معاملات بر خط می‌توانند با رعایت محدودیت حجم معامله مشتری برخط به میزان سهمیه تعیینشده، در عرضه‌های اولیه اقدام به خرید نمایند .

همه کاربران آنلاین می توانند در رقابت برای خرید سهم عرضه اولیه شرکت کنند. بر این اساس پیش از شروع رقابت، سقف قابل رقابت برای هر مشتری به اطلاع مدیر معاملات آنلاین رسانده می‌شود و مدیر معاملات آنلاین این سهمیه را در نرم افزار آنلاین اعمال می نماید و پس از شروع رقابت، کاربران می توانند تا سقف تعیین شده سفارش خرید سهم عرضه اولیه وارد سیستم نمایند .

ج – مشتریان برخط حق رقابت و انجام معامله عمده را ندارند .

  • · محدودیت ‌های قیمتی سفارش :

الف – درصد تفاوت مجاز قیمت سفارش با دامنه مظنه بازار صرفاً در خصوص ورود سفارش در زمان حراج بازگشایی و عرضه اولیه به شرح زیر اعمال می‌گردد :

1- قیمت سفارش خرید مشتری معاملات برخط نمی‌تواند بیشتر از بهترین مظنه خرید بازار باشد .

2- قیمت سفارش فروش مشتری معاملات برخط نمی‌تواند کمتر از بهترین مظنه فروش بازار باشد .

3- درصورتی ‌که سفارش خرید یا فروشی در زمان ورود سفارش مشتری وجود نداشته باشد، محدودیت مذکور اعمال نمی شود .

همانگونه که در مورد 4 گفته شد مشتریان در عرضه های حراج امکان قرار دادن قیمت، بهتر از بهترین قیمت بازار را ندارند .

ب – درصد تفاوت مجاز قیمت سفارش با آخرین قیمت معامله :

1- درصورتی که ارزش سفارش وارده کوچکتر یا مساوی یک میلیون ریال باشد، تفاوت قیمت سفارش خرید یا فروش با آخرین قیمت معامله حداکثر دو درصد می‌تواند باشد. این محدودیت بین ساعت 09:00 الی 12:30 اعمال می‌گردد .

2- درصورتی‌که معامله‌ای در روز جاری انجام نشده باشد، مبنای قیمت آخرین معامله، قیمت پایانی روز قبل است .

آیین‌نامه کارگزاری بیمه اتکایی تصویب شد

مهم‌ترین محورهای این آیین‌نامه شامل ایجاد بستر مقرراتی لازم برای تأسیس و فعالیت مؤسسات ایرانی کارگزاری بیمه‌ اتکایی مشتمل بر تعیین شرایط اعطای پروانه کارگزاری بیمه اتکایی، شناسایی حوزه‌های مجاز فعالیت کارگزاران بیمه اتکایی است

آیین‌نامه کارگزاری بیمه اتکایی تصویب شد

به گزارش « نسیم آنلاین »،پیش نویس مقررات و ضوابط مربوط به تأسیس و فعالیت مؤسسات کارگزاری بیمه اتکایی پس از بررسی های لازم در کمیسیون تخصصی شورای‌عالی بیمه و کمیته‌های تخصصی مربوطه، در جلسة دوشنبه ۱۳۹۴/۱۱/۲۶ شورای‌عالی بیمه به تصویب رسید. مهم‌ترین محورهای این آیین‌نامه شامل ایجاد بستر مقرراتی لازم برای تأسیس و فعالیت مؤسسات ایرانی کارگزاری بیمه‌ اتکایی مشتمل بر تعیین شرایط اعطای پروانه کارگزاری بیمه اتکایی، شناسایی حوزه‌های مجاز فعالیت کارگزاران بیمه اتکایی شامل دریافت اطلاعات لازم از مؤسسات بیمه و مذاکره با آنها درخصوص نرخ و شرایط، انجام امور مربوط به پیگیری و دریافت حق‌بیمه یا خسارت بیمه‌ای و ارایه مشاوره در خصوص تأمین پوشش اتکایی یا مدیریت ریسک تعیین گردیده و ضمانت‌های اجرایی مناسب برای نظارت بر فعالیت کارگزاران بیمه اتکایی نیز پیش‌بینی شده است. بر اساس این مقررات، کارگزار بیمه اتکایی صرفاً باید در قالب شخص حقوقی فعالیت کند و می‌تواند پس از اخذ مجوز به ارایه خدمات واسطه گری و مشاوره در زمینه بیمه اتکایی بپردازد. همچنین ارائه خدمات واسطه‌گری اتکایی توسط این اشخاص مشروط به آن است که حداقل یکی از دو طرف پذیرنده یا واگذارنده خارجی باشد. لازم به ذکر است استفاده مؤسسات بیمه پذیرنده یا واگذارنده داخلی از خدمات کارگزاران بیمه اتکایی خارجی کماکان بلامانع است. توسعه تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای صنعت بیمه کشور و قبولی و واگذاری بیمه اتکایی بین ایران و سایر کشورها همواره یکی از سیاست‌های اصلی صنعت بیمه ایران بوده است. از طرف دیگر، شرایط جدید بازار بیمه کشور پس از رفع تحریم‌ها، حضور متقابل بیمه‌گران ایرانی و خارجی در بازارهای یکدیگر را تسهیل کرده است. در این راستا، کارگزاران بیمه اتکایی می‌توانند نقش تعیین کننده‌ای در تعاملات بیمه اتکایی ایفا کنند. سابقه تعاملات مربوط به عملیات بیمه اتکایی در دوره قبل از تحریم‌ها نشان می‌دهد که برخی خلاءهای مقرراتی در این زمینه وجود داشته که از آن جمله فقدان ضوابط و مقررات لازم برای ایجاد مؤسسات ایرانی کارگزاری بیمه اتکایی بوده است. برای رفع این خلاء مقرراتی، بیمه مرکزی با بررسی و بهره‌گیری از مقررات موجود در سایر کشورها و با کسب نظر از ذی‌نفعان و صاحب‌نظران صنعت بیمه کشور، پیش نویس مقررات مربوط به تأسیس و فعالیت مؤسسات کارگزاری بیمه اتکایی را تهیه کرد که این ضوابط پس از چند جلسه بررسی در کمیسیون تخصصی شورای‌عالی بیمه و کمیته‌های تخصصی مربوطه، در نهایت در جلسه روز دوشنبه ۱۳۹۴/۱۱/۲۶ شورای‌عالی بیمه به تصویب رسید

نسخه اولیه دستورالعمل صدور مجوز تأسیس و فعالیت کارگزاری تصویب شد

عطایی

نسخه اولیه دستورالعمل در پایگاه قوانین و مقررات بازار سرمایه به آدرس ir.seo.cmr قرار دارد تا فعالین بازار سرمایه بتوانند حداکثر تا تاریخ ٣١ اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ از درگاه مذکور نظرات خود را در خصوص این دستورالعمل به سازمان بورس ارسال کنند.

محمد عطایی، مدیر نظارت بر کارگزاران سازمان بورس و اوراق بهادار در گفت و گو با پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)، با بیان مطلب بالا گفت: در راستای منویات مقام معظم رهبری مبنی بر نام گذاری سال ١٤٠٠ به عنوان تولید، پشتیبانی ها و مانع زدایی ها، به منظور توسعه و تقویت جایگاه نهادهای مالی در بازار کارگزاران و مقررات سرمایه و ارائه خدمات بهتر به سرمایه گذاران در بازار سرمایه، با توجه به تقاضای فعالین بازار سرمایه در خصوص تاسیس شرکت کارگزاری، هیات مدیره سازمان صدور مجوز تأسیس و فعالیت کارگزاری را در دستور کار خود قرار داد.

وی ادامه داد: طبق نظر هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، دستورالعمل صدور مجوز تأسیس و فعالیت کارگزاری تدوین و نسخه اولیه دستورالعمل مذکور در جلسه مورخ ۲۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ در هیات مدیره سازمان بورس و اوراق به تصویب رسید.

عطایی تاکید کرد: مقرر شد نسخه اولیه دستورالعمل در پایگاه قوانین و مقررات بازار سرمایه به آدرس ir.seo.cmr قرار گیرد تا فعالین بازار سرمایه بتوانند حداکثر تا تاریخ ٣١ اردیبهشت ماه ۱۴۰۰ از درگاه مذکور نظرات خود را درخصوص این دستورالعمل به سازمان ارسال کنند.

مدیر نظارت بر کارگزاران سازمان بورس و اوراق بهادار خاطرنشان کرد: پس از بررسی نظرات فعالین بازار سرمایه، نسخه نهایی دستورالعمل در هفته ابتدایی خرداد ماه در هیات مدیره سازمان مطرح و به تصویب نهایی خواهد رسید. متقاضیان دریافت مجوز تاسیس شرکت کارگزاری می توانند از هفته دوم خرداد ماه بر اساس فراخوان سازمان درخواست های خود را طبق شرایط مندرج در دستورالعمل صدور مجوز تأسیس و فعالیت کارگزاری به دبیرخانه سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال کنند.

نسخه اولیه دستورالعمل صدور مجوز تأسیس و فعالیت کارگزاری به همراه پیوست، در اینجا قابل دسترسی است.

کارگزاران و مقررات

بازار متشکل ارزی

  • محمد یونسی
  • دی 10, 1399

دستورالعمل اجرایی بازار متشکل ارزی که در 15 بهمن 1397 به تصویب شورای پول و اعتبار رسید و اصلاحات آن در 21 بهمن ماه 98 در هیات عامل بانک مرکزی تصویب شد و اصلاحاتی در 4 تیر، 29 مرداد و 23 مهر ماه در متن آن انجام شده، دارای 23 ماده و 14 تبصره است.

متن کامل این دستورالعمل به شرح زیر است:

فصل اول: تعاریف و اصطلاحات

ماده 1 -اصطلاحات و واژه‌هایی که در دستورالعمل اجرایی بازار متشکل معاملات ارزی مصوب11/11/ 1390 و اصلاحات آن مصوب 01/11 /1391 هیئت عامل بانک مرکزی تعریف شده‌اند، در این دستورالعمل نیز به همان معانی به‌کار رفته‌اند.

سایر اصطلاحات دارای معانی زیر می‌باشند:

1-ایستگاه معاملاتی: سامانه ای الکترونیکی است که پس از اخذ مجوز و نصب نرم‌افزارهای الزامی، در اختیار کارگزاری عضو قرار داده می‌شود. این سیستم مستقیماً به سامانه معاملات متصل است و کارگزار از طریق آن به انجام معامله مبادرت می‌ورزد.

2-تیک قیمتی: حداقل دامنه تغییر قیمتی سفارش و یا به عبارتی عددی است که قیمت سفارش های ثبت شده در سامانه معاملاتی باید مضربی از آن باشد.

3-حجم مبنا: تعداد ارزی است که برای تأثیر در قیمت پایانی هر روز باید در نماد معاملاتی مربوط مورد داد و ستد قرار گیرد.

4-حداقل حجم سفارش: حداقل تعداد ارزی است که طی یک سفارش می‌بایست وارد سامانه معاملاتی گردد.

5-دامنه نوسان: دامنه نوسان روزانه قیمت نماد معاملاتی قابل معامله در بازار متشکل ارز ایران است که نسبت به قیمت پایانی تعیین میشود و ورود سفارشها در هر روز صرفاً در این دامنه قیمت مجاز است.

6-قیمت پایانی: قیمت هر نماد معاملاتی است که در پایان هر جلسه رسمی معاملاتی بر اساس نرخ میانگین موزون معاملات و حجم مبنا محاسبه و مبنای اعمال دامنه نوسان روزانه قیمت قرار میگیرد

7-قیمت نظری گشایش: قیمتی است که در مرحله گشایش، بر اساس سفارش های ثبت کارگزاران و مقررات شده با استفاده از سازوکار حراج توسط سامانه معاملاتی محاسبه و معاملات مرحله گشایش با آن قیمت انجام میشود.

8-کیف پول: منظور حساب ویژه‌ای است که برای هر کارگزار در دفاتر مالی “مدیریت بازار” تعریف میشود.

9-محدودیت حجمی: حداکثر میزان ارزی است که طی یک سفارش قابلیت ورود در سامانه معاملات را دارد.

10-مشتری: شخصی است که متقاضی خرید یا فروش ارز است.

11-معامله‌گر: شخصی است که پس از اخذ مجوز معامله‌گری از مدیریت بازار میتواند به نمایندگی از کارگزار به سامانه معاملاتی دسترسی داشته باشد و اقدام به انجام معامله به نام و حساب کارگزار نماید.

12-واحد پایه سفارش: عددی است که مبلغ سفارش باید مضربی از آن باشد.

13-وضعیت باز ارزی: حاصل جمع جبری خالص معاملات محقق شده (اعم از خرید و فروش) با سفارش‌های خرید یک کارگزار در یک نماد معاملاتی در هر لحظه است.

فصل دوم: ضوابط کلی حاکم بر معاملات

ماده 2 -کلیه معاملات در بازار متشکل ارز ایران باید با رعایت ضوابط این دستورالعمل،به‌صورت الکترونیکی و از طریق سامانه معاملات انجام شود.

ماده 3-کلیه معاملات بر مبنای اعلام سفارش از طرف کارگزار در جلسه رسمی معاملاتی صورت می‌پذیرد.

تبصره 1 -دریافت سفارش خرید و فروش، تطبیق سفارش‌ها، انجام معاملات و تسویه آنها، صرفاً از طریق سامانه معاملات صورت می‌پذیرد.

تبصره 2 -هر کارگزار میتواند از طریق ایستگاه معاملاتی، سفارش خرید و فروش خود را به همراه قیمت و حجم موردنظر وارد سامانه معاملاتی نماید.

ماده 4 -روزهای معاملاتی بازار متشکل ارز ایران، روزهای کاری شنبه لغایت پنجشنبه می‌باشد.

جلسات معاملاتی روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9:00 آغاز و در ساعت 15:30 خاتمه می‌یابد. همچنین جلسه معاملاتی روز پنجشنبه از ساعت 9:00 آغاز و در ساعت 12:30 خاتمه می‌یابد.

تبصره 1 -تغییر ساعت و روزهای انجام معامله و جلسات معاملاتی با تصویب مدیریت بازار امکان‌پذیر خواهد بود.

این تغییر باید حداقل سه روز کاری قبل از اعمال، توسط مدیریت بازار به اطلاع عموم برسد.

تبصره 2 -مدیریت بازار میتواند ساعات شروع و خاتمه و طول جلسات معاملاتی را در صورت بروز اشکالات فنی در سامانه معاملاتی تغییر دهد. این تغییر باید بلافاصله و به نحو مقتضی به اطلاع عموم برسد.

فصل سوم- شرایط حاکم بر معاملات

ماده 5 -دامنه نوسان هر نماد معاملاتی، به میزان سه درصد نسبت به قیمت پایانی است.

تبصره- مدیریت بازار میتواند در صورت بروز شرایط خاص، دامنه نوسان را تغییر دهد. در این صورت، مراتب می‌بایست به نحو مقتضی به اطلاع عموم برسد.

ماده 6 -حجم مبنا برای تمامی نمادهای معاملاتی، دو میلیون(2،000،000) واحد است.

تبصره 1 -در صورتی که حجم معاملات طی یک روز به حجم مبنا نرسد، قیمت پایانی بر مبنای فرمول اعلامی مدیریت بازار اعلام خواهد شد.

تبصره 2 -مدیریت بازار میتواند نسبت به تغییر حجم مبنا اقدام نماید. در این صورت، مراتب می‌بایست پیش از اعمال به اطلاع عموم برسد.

ماده 7 -کارگزار خریدار ملزم است ارز خریداری شده از بازار متشکل ارز ایران را ظرف مدت حداکثر کارگزاران و مقررات سه (3)روز کاری از تاریخ خرید، صرفاً در قالب مصارف خاص تعیین شده در مقررات و بخشنامه‌های بانک مرکزی بفروشد یا در بازار متشکل ارز ایران عرضه نماید؛

به نحوی که وضعیت باز ارزی کارگزار در روز جاری نباید بیشتر از مجموع خریدهای کارگزار از بازار متشکل ارز ایران طی 9 روز کاری گذشته باشد.

تبصره- کارگزار می‌تواند ارز خریداری شده از بازار متشکل ارز ایران را حداکثر یک (1)درصد بالاتر از قیمت پایانی که پس از آغاز مرحله معاملات پیوسته در بازه‌های 11 دقیقه‌ای در سامانه معاملات منتشر می‌شود، در بازار خرده‌ فروشی عرضه نماید.

ماده 8 -حداقل حجم سفارش خرید هر نماد معاملاتی، دوهزار (2000) واحد بوده و محدودیت حجمی سفارش خرید به تشخیص مدیریت بازار برای هر نماد معاملاتی با رعایت سقف سیصدهزار (300،000) واحد تعیین می‌گردد. حداقل حجم سفارش فروش هر نماد معاملاتی، دوهزار (2000) واحد و بدون محدودیت حجمی می‌باشد.

ماده 9 -وضعیت باز ارزی کارگزار در هر لحظه نمیتواند مجموعاً بیش از معادل پانصد هزار (500،000) یورو از ارزهای مختلف باشد.

تبصره 1 -در محاسبه لحظه‌ای وضعیت باز ارزی کارگزار، تفاضل خرید و فروش‌های کارگزار صرفاً در بازار متشکل ارز ایران در روز جاری، با وضعیت باز ارزی روز قبل کارگزار جمع می‌گردد.(عملکرد روز جاری کارگزار در سامانه سنا، در محاسبه وضعیت باز ارزی لحظه ای کارگزار لحاظ نمی‌گردد.

تبصره 2 -وضعیت باز ارزی کارگزار در هر روز به روش زیر محاسبه می‌شود:

مجموع فروش‌های کارگزار در بازار متشکل ارز ایران (در روز مورد نظر) و فروش‌های ثبت‌ شده کارگزار از منبع خرید از بازار متشکل ارز ایران در سامانه سنا (در روز مورد نظر) از مجموع خریدهای کارگزار در بازار متشکل ارز ایران (در روز مورد نظر) کسر می‌گردد. نتیجه این محاسبه، با وضعیت باز ارزی روز قبل کارگزار از این محل که با همین روش محاسبه شده است، جمع می‌گردد. چنانچه وضعیت باز ارزی محاسبه شده منفی شود، وضعیت باز ارزی کارگزار در روز مورد محاسبه صفر در نظر گرفته میشود.

ماده 10 -تیک قیمتی هر نماد معاملاتی، 10 ریال و واحد پایه سفارش هر نماد معاملاتی، 100 واحد ارزی است.

ماده 11 -سفارش خرید/فروش فقط تا پایان جلسه معاملاتی اعتبار داشته و به‌صورت خودکار در پایان جلسه، از سامانه معاملات حذف می‌شوند.

ماده 12 -مدیریت بازار می­تواند درصورتی­که شرایط بازار متشکل ارز ایران ایجاب نماید، نسبت به توقف یک یا چند نماد معاملاتی اقدام نماید. در این صورت، مراتب بلافاصله باید به عموم اطلاع داده شود.

فصل چهارم: مراحل انجام معاملات

ماده 13 -مراحل انجام معاملات در بازار متشکل ارز ایران به شرح زیر است:

1-مرحله پیش‌گشایش: این مرحله از ساعت 9:00 شروع و در ساعت 10:00 خاتمه می‌یابد. در این مرحله، امکان ورود، تغییر یا حذف سفارش کارگزاران وجود دارد؛ لیکن معامله‌ای صورت نمی‌پذیرد.

2-مرحله گشایش: رأس ساعت 10:00 ،با اجرای سفارش‌های موجود در سامانه معاملات و بر اساس سازوکار حراج انجام میشود.

-3مرحله حراج پیوسته: مرحله‌ای است که پس از انجام مرحله گشایش در ساعت 10:00 آغاز و در ساعت 15:30 (روزهای پنجشنبه، ساعت 94:10 ) خاتمه می‌یابد و طی آن معاملات بر اساس سازوکار حراج پیوسته انجام میشود. تبصره- در مرحله پیش‌گشایش، سفارش‌های موجود در سامانه معاملاتی برای کارگزاران قابل مشاهده نخواهد بود.

فصل پنجم: تسویه وجوه

ماده 14 -کارگزار باید با رعایت ضوابط اعلامی مدیریت بازار، تدبیری اتخاذ نمایدکه وجوه ارزی و یا ریالی موردنیاز برای سفارشی که قصد ارسال آن طی جلسه معاملاتی جاری را دارد، قبل از ارسال سفارش در کیف پول کارگزار نزد بازار متشکل ارز ایران موجود باشد.

ماده 15 -مدیریت بازار پس از دریافت سفارش، از طریق سامانه معاملاتی وجوه ارزی/ریالی مربوط به معامله را به میزان مجموع مبلغ سفارش و حسب مورد هزینه های مربوط، در کیف پول کارگزار نزد بازار متشکل ارز ایران مسدود می‌نماید.

ماده 16 -در صورتی­که برخی از سفارش‌ها منجر به انعقاد معامله نشود یا معامله انجام شده تأیید نگردد، سامانه معاملاتی حداکثر تا پیش از ساعت 9:00 روز کاری بعد، نسبت به رفع مسدودی وجوه مذکور و یا عودت آن به حساب کارگزار حسب مورد اقدام می‌نماید.

ماده 17 -تسویه وجوه ارزی/ریالی مربوط به معاملات، در همان روز و حداکثر تا پیش از ساعت 9:00 روز بعد صورت می‌پذیرد.

ماده 18 -مدیریت بازار هیچ مسئولیتی در قبال هرگونه خسارت مستقیم، غیرمستقیم و یا تصادفی که خارج از کنترل مدیریت بازار باشد، عدم موفقیت در هر یک از فرآیند سفارش‌گیری، انجام معامله و تسویه وجوه ارزی/ریالی، اختلالات ناشی از سرویس‌های نرم‌افزاری و یا سخت‌افزاری مرتبط با شبکه بانکی و یا زیرساخت‌های ارتباطاتی و سایر موارد مربوط ندارد.

فصل ششم: حدود کارگزاران و مقررات مسئولیت، شرایط فعالیت و تعهدات کارگزاران

ماده 19 -انجام معامله در بازار متشکل ارز ایران به معنای اعلام آگاهی کارگزار خریدار/فروشنده از مقررات، شرایط و خطرات حاکم بر بازار یاد شده و سلب و اسقاط حق طرح هرگونه دعوی به طرفیت مدیریت بازار است.

ماده 20 -دسترسی به سامانه معاملات جهت ارسال سفارش خرید و فروش صرفاً در اختیار کارگزاران بوده و هر کارگزار، مسئولیت کامل تمامی اقدامات صورت گرفته از طریق دسترسی مذکور را بر عهده دارد.

ماده 21 – مواردی که در این دستورالعمل پیش‌بینی نشده است تابع قوانین و مقررات جاری کشور از جمله قانون پولی و بانکی کشور، قانون تجارت و لایحه اصلاحی آن، قانون تنظیم بازار غیرمتشکل پولی و آیین‌نامه‌های آن، قانون مبارزه با پولشویی، آیین‌نامه اجرایی و دستورالعمل‌های مرتبط با آن، سایر قوانین و مقررات ذیربط و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مربوطه و همچنین مصوبات شورای پول و اعتبار و دستورات و بخشنامه‌های بانک مرکزی می‌باشد.

فصل هفتم: کارمزدها

ماده 22 -کارمزدهای مربوط به معاملات بازار متشکل ارز ایران، به شرح ذیل می‌باشد:

1-کارمزد انعقاد معاملات، معادل یک در هزار مبلغ ریالی معامله است.

2-کارمزد تسویه معاملات، معادل یک در هزار مبلغ ریالی معامله است.

تبصره 1 -کارمزدهای مذکور از هر یک از طرفین معامله (خریدار و فروشنده) به‌صورت جداگانه اخذ می‌شود.

تبصره 2 -مدیریت بازار میتواند به کارگزاران دارای حجم معاملات بالا مطابق ضوابط مصوب خود، تخفیف در کارمزد اعطا نماید.

تبصره 3 -مدیریت بازار باید در ابتدای هر سال نسبت به تعدیل و اعلام مبلغ کارمزد یادشده اقدام نماید.

ماده 23 -کارمزد دسترسی به داده‌های بازار با حفظ محرمانگی برای اشخاص غیرکارگزار، به ازای هر سلول داده مبلغ یکصد (100) ریال می‌باشد.

کارگزار حمل در حقوق ايران و مقررات فياتا

حمل و نقل بين المللي به عنوان بخش مهمي از زنجيره تامين و اقتصاد كشور ميباشد كه همواره در تكاپو و تلاش براي چرخ اقتصاد و تامين نيازهاي جامعه فعال است.

شركت هاي حمل و نقل و كارگزارن حمل و نقل بر اساس کارگزاران و مقررات قراعد حقوق داخلي كشور ها و اسناد و قواعد بين المللي همچون فياتا مشغول خدمت رساني هستند كه واضح است درگير مباحث حقوقي و مقررات مدون براي پيشبرد اهداف خود ميباشند.

فیاتا یک مجمع غیر دولتی ( فدراسیون) بین المللی می باشد که به عنوان مشاور با شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل و سازمان بین المللی توسعه بازرگانی همکاری می کند و در حال حاضر نمایندگی بالغ بر 45000 شرکت فورواردر را در اقصی نقاط دنیا بر عهده دارد (فیاتا بزرگترین سازمان غیردولتی در زمینه حمل و نقل می‌باشد، این سازمان در تمام دنیا نفوذ دارد) . فیاتا اولین بار در سال 1926 توسط 16 کشور در وین (اتریش) تاسیس گردید، ریاست اولیه فیاتا بر عهده کشور دانمارک گذاشته شد و هم اکنون مقر آن در زویخ ( سوئیس) واقع شده است. انجمن شرکت های حمل و نقل بین المللی ایران عضو پیوسته این اتحادیه قلمداد شده و بیش از یکصد شرکت فورواردری ایرانی عضو وابسته به فیاتا هستند.

در اين كتاب سعي شده مباحث حقوقي مرتبط با كارگزارن حمل و نقل و شركت هاي حمل و نقل از حيث حقوق داخلي و بين الملي با تاكيد بر اسناد فياتا اعم از تكاليف و مسئوليت ها بررسي و تحليل گردد كه تقديم علاقه مندان به حقوق حمل و نقل و مجريان اين خوزه ميگردد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.