سطوح تجارت هفتگی


نرخ‌های برابری ارزی بر تجارت فلزات قراضه و فولاد اثرگذار هستند

نرخ‌های برابری ارزی می‌توانند تجارت فلزات قراضه یا فولاد را رونق بخشیده یا در هم بشکنند. گزارش حاضر، تحرکات کلیدی قیمت‌ها در بازارهای آسیایی را بررسی و نتیجه‌گیری کرد که بی‌ثباتی فورکس تا پایان سال ادامه خواهد یافت.

ماهنامه پردازش- با توجه به میزان بی‌ثباتی ژئوپلتیکی و ابهامات اقتصاد جهانی در چند ماه گذشته، بی‌ثباتی نرخ‌های برابری ارزی به یک عامل بسیار مهم برای تجاری تبدیل شده که مراقب اثرات مهمی هستند که این موضوع می‌تواند بر جریانات کلیدی تجارت جهانی فولاد و ضایعات قراضه آهنی داشته باشد.

نرخ‌های برابری ارزی مسلماً حرکتی ثبات دارند اما نگاهی به سطوح پنج نرخ کلیدی در انتهای ماه اوت به عنوان نقطه‌ای که از آن می‌توان میزان تغییرات امسال را سنجید، اهمیت آنها برای تجارت را مورد تأکید قرار می‌دهد.

دلار آمریکا در برابر یوان چین

به گفته منابع بازار، انتظار می‌رود در پرتو استمرار جنگ تجاری آمریکا ـ چین، نرخ برابری دلار آمریکا ـ یوان چین در سطح نرمال و جدید خود باقی بماند یعنی ۷ یوان در برابر یک دلار.

ارزش یوان از ۶/۷۴۱۴ یوان در برابر یک دلار در اول ماه مه (پیش از آن یوان چین نرخ برابری نسبتاً ثابتی در برابر دلار آمریکا داشت) به ۷/۱۴۱۷ یوان در برابر یک دلار کاهش یافته و بانک مرکزی چین انتظار دارد این کاهش به دلیل اثرات جنگ تجاری با آمریکا ادامه یابد.

نزاع اقتصادی میان دو قدرت جهان پس از آن به اوج خود رسید که دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا تعرفه‌های بیشتری بر کالاهای چینی به ارزش ۵۵۰ میلیارد دلار و بعد از آن وضع کرد که چین اعلام کرد تعرفه‌های اضافی ۱۰ تا ۱۵ درصدی برای واردات از مبدأ آمریکا به ویژه فولاد و خودرو اعمال خواهد نمود.

تضعیف یوان، صادرات فولاد چین را رقابتی‌تر ساخته و کویل نورد گرم (HRC) هم‌چنان بازارهای وارداتی جنوب شرق آسیا را در کنار کویل هند در سیطره خود دارد. شاخص کویل نورد گرم فست‌مارکتس یعنی صادرات، فوب بنادر اصلی چین، ۴۶۴/۰۶ دلار در هر تن در ۲۶ ماه اوت و پایین‌تر از اوج آن یعنی ۵۳۸/۲۵ دلار در هر تن در تاریخ ۱۹ مارس بود.

قیمت‌های واردات در بازار کلیدی ویتنام شاهد سقوط بودند. ارزیابی قیمت‌ها توسط فست‌مارکتس برای کویل نورد گرم فولاد، واردات، سی‌اف‌آر ویتنام (که عمدتاً مصرف کننده کویل بازنورد ۲ تا ۳ میلی‌متر گرید SAE 1006 HRC و محصولات مشابه فروخته شده در ویتنام است) بین ۴۷۰ تا ۴۷۵ دلار در هر تن در تاریخ ۲۶ اوت و پایین‌تر از ۵۵۰ تا ۵۵۵ دلار در هر تن در تاریخ ۱۱ مارس بود.

آرماتور مبدأ چین قدرت کامل رقابتی خود را در بازار وارداتی میلگرد سنگاپور به دست آورد و با قیمت‌های مشابه با محصولات هند و ترکیه عرضه شد که اقتصادی‌ترین قیمت در هفته‌های گذشته بوده است.

شاخص میلگرد مسلح فولادی (آرماتور) فست‌مارکتس، صادرات، فوب بنادر اصلی چین، ۴۷۱/۸۸ دلار در هر تن در تاریخ ۲۶ اوت بود که پایین‌تر از ۵۴۰/۲۵ دلار در هر تن در تاریخ ۲۳ آوریل بود.

ارزیابی قیمت هفتگی میلگرد مسلح فولادی (آرماتور)، واردات سی‌اف‌آر سنگاپور (که عمدتاً دربرگیرندظ محموله‌های فروخته شده در سنگاپور بر مبنای وزن است)، ۴۷۵ دلار در هر تن در تاریخ ۲۶ اوت و پایین‌تر از ۵۰۰ تا ۵۱۵ دلار در هر تن در تاریخ ۱۸ فوریه بود.

کاهش بیشتر ارزش یوان چین باعث سقوط قیمت‌ها در محصولات آهنی می‌شود و هم خریداران و هم فروشندگان مجبور خواهند بود در خصوص سطوح پایین‌تر قیمت‌ها مذاکره کنند.

ین ژاپن در برابر وون کره جنوبی

تنش‌های سیاسی اقتصادی بین ژاپن و کره جنوبی پس از آن به اوج خود رسید که ژاپن محدودیت‌های گسترده و جدید تجاری را علیه کره جنوبی از اوایل ماه ژوئیه اعمال کرد از جمله کنترل‌های صادراتی و حذف مشوق‌های تجاری. وقتی ژاپن اعلام کرد صادرات محصولات شیمیایی کلیدی به این همسایه خود را محدود خواهد کرد، وون کره جنوبی از برابری۱۰/۷۲۰۵ وون در مقابل یک ین ژاپن در اول ژوئیه به ۱۱/۵۳۶۳ وون در برابر یک ین ژاپن در ۲۶ اوت سقوط کرد.

کره جنوبی جایگاه ژاپن به عنوان شریک ممتاز تجاری خود را لغو کرد، اقدام به بازرسی اشعه‌ای فلزات قراضه از مبدأ ژاپن کرد، در ترخیص‌های گمرکی تأخیر ایجاد کرد و باعث عرضه مازاد فلزات قراضه ژاپنی در بازار شد.

یک تاجر ویتنامی می‌گوید: «فلزات قراضه شینداچی (Shindachi) با قیمت‌هایی پایین‌تر از فلزات قراضه صفحه‌ای و سازه‌ای (P&S) به ویتنام عرضه می‌شود که این نشان می‌دهد تقاضا از جانب کره جنوبی آن قدر بد است که باعث شده آن چه که زمانی بهینه بود اکنون با تخفیف به کل آسیا عرضه ‌شود. در هفته منتهی به ۲۳ اوت، قیمت شینداچی عرضه شده ۳۲۰ دلار در هر تن سی‌اف‌آر ویتنام در مقایسه با ۳۲۵ دلار در هر تن سی‌اف‌آر ویتنام برای فلزات قراضه صفحه‌ای و سازه‌ای بود.

خریداران کره جنوبی از بازار سایر خریداران منتفع شده و به دنبال خرید تنها بر مبنای نیاز خود هستند و منتظر هستند قبل از خرید محموله‌های نقدی، پیشنهادهایی مناسب دریافت دارند. مزایده کانتو تتسوگن (Kanto Tetsugen) در ماه اوت به قیمت میانگین ۲۷ هزار و ۶۱۴ ین (۲۶۲ دلار) در هر تن در تاریخ ۹ اوت بسته شد که پایین‌تر از ۳۴۶ ین در هر تن در مزایده ژوئیه بود.

استمرار بی‌ثباتی نرخ برابری ارزی میان ین و وون باعث اختلال در جریان تجارت فلزات آهنی در آسیا خواهد شد اگر فولاد و فلزات قراضه از این دو کشور بخواهند مسیر خود به دیگر بخش‌های این منطقه باز کنند.

دلار آمریکا در برابر روپیه هند

برابری روپیه هند با دلار آمریکا در مواجهه با جریانات سرمایه‌ای به خارج از هند و کاهش ارزش ارزهای مهم منطقه‌ای مانند یوان چین کاهش یافت. کاهش شدید در هفته دوم ژوئیه آغاز شد یعنی وقتی که روپیه به قوی‌ترین برابری خود در برابر دلار رسید و این روند ادامه یافت. در تاریخ ۲۶ اوت، برابری ۷۱/۹۶۵۱ روپیه هند در برابر یک دلار در مقایسه با ۶۸/۴۷۷۹ روپیه در برابر یک دلار در ۱۱ ژوئیه ثبت شد.

تضعیف روپیه و کاهش تقاضای داخلی فولاد باعث شد فولادسازان هندی حجم صادرات خود به دیگر نقاط جهان را کاهش دهند و در نتیجه قیمت‌ها به کف خود در آسیا برای محصولات تمام شده مانند کویل نورد گرم، شمش، آرماتور و ورق در هفته‌ای اخیر رسیدند.

شمش هندی به بازارهای کلیدی جنوب شرق آسیا به قیمت ۴۲۵ تا ۴۳۰ دلار در هر تن سی‌اف‌آر فروخته می‌شود. این پایین‌تر از ارزشیابی ۲۶ اوت برای واردات شمش فولاد سی‌اف‌آر جنوب شرق آسیا به میزا ۴۳۵ سطوح تجارت هفتگی تا ۴۴۵ در هر تن و ۵ تا ۱۰ دلار در هر تن کمتر از محصولات روسی بود. در عین حال، ورق‌های هندی با قیمت سی‌اف‌آر ۴۲۵ تا ۴۳۰ دلار هر تن به خریداران جنب شرق آسیا فروخته شدند.

کویل نورد گرم هندی تقریباً همیشه بهترین گزینه برای خریداران ویتنامی به دلیل قیمت‌های رقابتی بوده زیرا قیمت آنها از محصولات مشابه چینی نیز پایین‌تر بوده است. منابع بزرگ تقاضای صنعت خودرو را در مبنای سال به سال رو به کاهش می‌دانند که با باران‌های موسمی تشدید شده است.

آرماتور هندی نیز در بازار مهم وارداتی سنگاپور جایگاهی رقابتی در برابر محصولات مبدأ چین، ترکیه و قطر دارد.

دلار آمریکا در برابر لیر سطوح تجارت هفتگی ترکیه

بی‌ثباتی لیر ترکیه همانند سال پیش ادامه یافته و ارزش این واحد پولی امسال تا ۹ درصد کاهش یافته است. تنزل ارزش لیر ترکیه در بحبوحه دور شدن سرمایه‌‌گذاران از ارزهای پر ریسک، سقوط بازارهای فولاد ترکیه را تشدید کرده است.

تضعیف لیر در اوایل ماه اوت آغاز شد و باعث سقوط برابری لیر از ۵/۵۰۴۶ لیر در برابر یک دلار در ۸ اوت به۵/۷۸۵۵ لیر در برابر یک دلار در تاریخ ۲۶ اوت گردید. پایین‌ترین نرخ سال به سال قبل از آن، ۶/۱۸۰۱ لیر در برابر یک دلار در تاریخ ۹ مه بود.

عرضه شمش و آرماتور در ماه اوت کاهش یافت و قیمت‌های عرضه برای فولاد ترکیه به آسیا شاهد سیری نزولی بوده در حالی که کارخانه‌های نورد فولاد ‌ترکیه در تلاش هستند در بازارهای داخلی خود تقاضا بیابند. کارخانه‌های مهم نورد فولاد در ترکیه عرضه آرماتور را به ۴۴۰ تا ۴۴۵ دلار در هر تن تا انتهای اوت کاهش دادند. خرید فلزات قراضه توسط کارخانه‌های نورد فولاد ترکیه در اواسط ماه اوت به دلیل تقاضای ضعیف بازارهای نزولی محدود شده بود و خریداران فلزات قراضه به دنبال تنها مقادیر محدودی از این محصول هستند.

شاخص روزانه فست‌مارکتس برای قراضه فولاد یعنی HMS 1&2 (ترکیب ۸۰:۲۰)، مبدأ آمریکا، سی‌اف‌آر ترکیه ۲۸۱/۳۲ دلار در هر تن در ۲۳ اوت و پایین‌تر از نقطه اوج قبل از ۳۳۳/۱۷ دلار در هر تن در ۹ فوریه بود. قیمت ساحل شرقی آمریکا برای ضایعات فولاد، HMS 1&2 (ترکیب ۸۰:۲۰)، شاخص صادرات، فوب نیویورک به ۲۶۹ دلار در هر تن در ۲۱ اوت از اوج سال قبل یعنی ۳۱۵ دلار در هر تن در تاریخ ۱۳ فوریه کاهش یافت.

این باعث شد قیمت سایر فلزات قراضه نیز کاهش یابد زیرا فروشندگان آمریکایی دارای موجودی بالایی برای عرضه به دیگر بازارهای نقدی در آسیا بودند.

ارزیابی قیمت روزانه فست مارکتس از محموله‌های کانتینری ضایعات فولاد، HMS 1&2 (ترکیب ۸۰:۲۰)، واردات محصولات آمریکا، سی‌اف‌آر بنادر اصلی تایوان، به ۲۶۰ تا ۲۶۵ دلار در هر تن در تاریخ ۲۷ اوت کاهش یافت که نشانگر کاهش ۵ تا ۷ دلاری در هر تن بر مبنای روزانه به دلیل عرضه گسترده ضایعات آهنی از جانب فروشندگان بود.

پوند استرلینگ در برابر یورو

به دلیل مذاکرات برگزیت (خروج انگلستان از اتحادیه اروپا)، برابری استرلینگ و یورو دچار بی‌ثباتی شده است. پوند به آرامی ارزش خود را در برابر یورو در بخش اعظم سال جاری از دست داده و از۰/۸۵۴۹ در برابر هر یک یورو در ۴ ماه به ۰/۹۰۷۶ در برابر هر ۱ یورو در ۲۶ اوت کاهش یافته است.

در تاریخ ۲۶ اوت، نرخ خرید و فروش به صورت ۰/۸۱۴۳ پوند در برابر هر یک دلار بود در حالی که در همان روز نرخ برابری ۱ دلار معادل ۰/۸۹۷۸ یورو بود. بوریس جانسون نخست وزیر جدید انگلستان هم‌چنان بر رسیدن به توافق با اتحادیه اروپا برای خروج از آن تقلا می‌کند و تهدید کرده که در تاریخ ۳۱ اکتبر حتی بدون توافق این اتحادیه را ترک خواهد کرد.

بازار فولاد اروپا نیز به دلیل تقاضای ضعیف ناشی از مشکلات اقتصادی، دوران رکود سطوح تجارت هفتگی را می‌گذراند. استعفای جوزپه کونته نخست وزیر ایتالیا باعث شد احزاب سیاسی در این کشور به دنبال تشکیل یک دولت جدید باشند که این امر باعث مبهم‌تر شدن شرایط برای شرکت آرسلورمیتال (ArcelorMittal) شده در حالی که این شرکت در تلاش برای انعقاد قرارداد خرید شرکت فولادسازی ایلوا (Ilva) بود.

خریداران درباره افزایش عرضه توسط شرکت فولادسازی اروپا تردید دارند به ویژه به دلیل تقاضای ضعیف و انتظار بهبودی کوتاه مدت در ماه سپتامبر.

قیمت‌های فست‌مارکتس برای کویل نورد گرم در شمال و جنوب اروپا در ادامه سال جاری هم‌چنان رو به افول خواهند بود. ارزیابی قیمت‌های هفتگی کویل نورد گرم فولاد، بازار داخلی، تحویل درب کارخانه اروپای شمالی، ۴۶۵ تا ۴۸۰ یورو (۵۱۸ تا ۵۳۵ دلار) در هر تن تا تاریخ ۲۰ فوریه بود حال آن که ارزیابی متناظر قیمت هفتگی کویل نورد گرم فولاد، بازار داخلی، تحویل درب کارخانه اروپای شمالی، ۴۳۵ تا ۴۶۰ یورو در هر تن در ۲۱ ماه اوت بود که نشانگر کاهش نسبت به قیمت ۴۸۵ تا ۵۱۰ یورو در هر تن در تاریخ ۲۷ فوریه است.

برنامه‌ریزی و مکان‌یابی بازارهای روز در شهر تبریز (مطالعه موردی: مناطق 4، 7 و 10)

هر شهر مانند یک ساختمان از اجزا و عناصر مختلفی ساخته شده است که ترکیب کلی و چگونگی پیوند آنها سیمای فضای شهری را می‌سازد. موضوع اصلی برنامه‌ریزی شهری، ساماندهی کالبدی شهر براساس عدالت اجتماعی، کارآیی و کیفیت محیطی است؛ بنابراین، مکان‌گزینی فعالیت‌ها و چگونگی دسترسی شهروندان به آن یکی از مباحث مهم برنامه‌ریزی شهری است و مدیریت شهری برای کسب موفقیت باید به تأمین نیاز همه اقشار جامعه و تأمین رفاه حال شهروندان توجه داشته باشد (بندعلی، 1387: 1). نخستین اقدام در تأسیس هر نوع مرکز تجاری، ازجمله بازارهای روز و میدان‌های میوه و تره‌بار، مکان‌گزینی آنهاست که باید نتیجة بررسی عمیق وضع بازار، موقعیت محل، فضاهای مشابه موجود، جمعیت، تأسیسات لازم در آینده، منطقة زیر نفوذ و سطح زندگی اهالی باشد (رضویان، 1381: 56). مکان‌یابی ازجمله تحلیل‌های مکانی است که تأثیر فراوانی در کاهش هزینه‌های ایجاد و راه‌اندازی فعالیت‌های مختلف دارد؛ به همین دلیل یکی از مراحل مهم و اثرگذار در پروژه‌های اجرایی به شمار می‌رود (باقرامیری، 1393: 39). افراد، خانوارها و مؤسسـات بـرای رفـع نیازهـای خود، خریدار کالاهای مصرفی و تجهیزاتی‌اند کـه واحدهای دیگری آنها را تولید و عرضه می‌کنند. توزیع کالا به‌جز در موارد استثنایی (فـروش مسـتقیم از تولید به مصـرف)، مراحـل مختلفـی را دسـت‌کـم در سطح تجارت عمده یا نیمه‌عمده و جزء طی می‌کنـد. این سلسله‌مراتب تـوزیعی، تـابعی از سلسـله‌مراتـب شهری است (پورمحمدی، 1382: 97). ایجاد بازارهای روز و میادین میوه و تره‌بار به‌منظور عرضة سریع و مناسب مایحتاج روزانة شهروندان ازجمله خدمات شهری است که به موجب قانون شهرداری‌ها (مصوب سال 59) ارائه آن به عهدة مدیریت شهری است. پیش‌بینی و برنامه‌ریزی برای این بازارها و مکان‌گزینی مطلوب آنها بسیاری از مشکلات شهری را حل خواهد کرد (خواجه ارزانی، 1384: 11). بازارهای روز از عمده‌ترین بخش‌های شهری محسوب می‌شوند؛ زیرا بحث تهیة مایحتاج روزانه و هفتگی در کمترین زمان ممکن، از دغدغه‌های اصلی خانوارها به شمار می‌رود. در صورت مکانیابی صحیح بازار روز در مناطق شهری می‌توان به کاهش حجم سفرهای درون‌شهری، کاهش مصرف سوخت و درنهایت، توسعة پایدار شهری رسید (کادوسی و میکانیکی، 1392: 2).

شهر تبریز به‌عنوان یکی از پنج کلانشهر کشور که جمعیتی بیش از یک و نیم میلیون نفر دارد، به‌علت کم‌بودن بازارهای روز و پراکندگی نامناسب آنها در مناطق مختلف پاسخگوی نیازهای شهروندان نیست؛ به‌طوری‌که بعضی از مناطق، بدون بازارهای روز و بعضی مناطق مانند منطقة 8 دارای 5 بازار میوه‌اند. به همین دلیل، مردم برای تهیة مایحتاج روزانة خود مجبور به سفرهای درون‌شهری می‌شوند که در بعضی‌اوقات مانند صبح و عصر مناطق دارای بازارهای روز با ترافیک سنگین در خیابان‌ها و حتی پیاده‌روهای مجاور بازارهای روز روبه‌رو هستند. مناطق شهرداری 4، 7 و 10 شهر تبریز نیز از این امر مستثنی نیستند و در این مناطق، بازار روز وجود ندارد. بر همین اساس هدف این پژوهش برنامه‌ریزی و مکان‌یابی بازارهای روز در مناطق شهرداری 4، 7 و 10 شهر تبریز است. برنامه‌ریزی و مکان‌یابی اصولی و علمی بازارهای روز می‌تواند بهبود تقاضای سفر با توجه به کاهش زمان، مسافت و هزینه، کاهش مصرف سوخت و انرژی، رضایت شهروندان در توزیع فضایی مناسب کاربری تجاری در مناطق شهری و درنتیجه، کاهش آلودگی محیط زیست شهری شود.

اهمیت و ضرورت تحقیق

یکی از دغدغه‌های اصلی خانوارها، بحث تهیه مایحتاج روزانه و هفتگی در اسرع وقت و با قیمت مناسب و همچنین، یکی از وظایف اصلی برنامه‌ریزی شهری، توزیع عادلانة خدمات شهری به‌ویژه کالاهای مصرفی و خدمات اساسی است؛ بنابراین، مکان‌یابی بازارهای روز و حدود و ثغورآنها یکی از مسائل مهم برنامه‌ریزی شهری است و مکان‌یابی آن باید طوری باشد که همه ساکنین شهر با حداقل مشکلات به آن دسترسی داشته باشند و با سایر کاربری‌ها نیز تداخل و ناسازگاری نداشته باشد. این مقوله‌ای است که تاکنون از طرف مدیریت شهری، چندان شایان توجه قرار نگرفته یا به اجرا در‌نیامده است. با توجه به مشکلات شهر تبریز در زمینة توزیع میوه و تره‌بار، فاصلة زیاد بین مراکز عمده‌فروشی و خرده‌فروشی، وضعیت نامطلوب مراکز خرده‌فروشی که به‌صورت ناخوشایند و گاهی غیربهداشتی در حاشیة خیابان‌ها مستقرند و سد معبر می‌کنند، ضرورت برنامه‌ریزی و مکان‌یابی علمی بازارهای روز و ساماندهی سیستم توزیع میوه و تره‌بار در این شهر احساس می‌شود. شهر تبریز، بازار روز و بازار میوه به تعداد کافی ندارد و معمولاً توزیع آنها نامتعادل است و بیشتر آنها در مرکز شهر یعنی منطقة 8 واقع شده‌اند؛ درنتیجه، معضلی بزرگ در به وجود آوردن ترافیک در آن منطقة تجاری است. مناطق دیگر که وسعت زیادی نسبت به آن منطقه دارند، بازار روز و میوه کم دارند یا بدون آن خدمات‌اند که باید با برنامه‌ریزی و مکان‌یابی صحیح چاره‌ای اندیشید و به احداث این نوع بازارها در تمام مناطق شهر اقدام کرد.

پیشینة تحقیق

طهماسـبی (1370) در پایــان‌نامــة کارشناســی ارشــد بــا عنــوان «مکانیزم و عملکرد میادین میوه وتـره‌بـار شـهری بـا تأکید بر تأثیرات فضایی - مکانی»، آثار فضایی - مکانی میدان میوه و تره‌بار منطقة شـوش تهـران را بررسـی و تأثیر سـاختار کالبـدی - فیزیکـی میدان و تأثیرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن بـر محیط پیرامون را مطالعه کرده است.

بندعلی (1387) در پایان‌نامة کارشناسی ارشد با عنوان «تجزیه و تحلیل و مکانیابی میادین میوه و تره‌بار و بازارهـای روز شـهر اصـفهان»، تعداد بازارهای روز موردنیاز شهر اصفهان را در وضع موجود و همچنین برای سال 1400 تعیین کرده و آنها را مکانیابی کرده است. نخست براساس پیش‌بینی جمعیتی مربوط به هریک از مناطق برای سال 1400 تعداد بازارهای موردنیاز در وضع موجود و نیز برای سال 1400 محاسبه شد. سپس اراضی بایر یا بدون کاربری پس از ارزیابی اولیه ازنظر معیارهای مکان‌یابی بازارهای روز و میادین میوه و تره‌بار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی مدل تحلیل سلسله‌مراتبی تحلیل و ارزیابی شدند و اراضی پیشنهادی برای هر منطقه به‌منظور احداث بازارهای روز تعیین شدند.

سهیلی‌نیا و فیلی (1390) در مقاله‌ای با عنوان «مکان‌یابی بازارهای روز شهری به روش جایابی چند تسهیلاتی و فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی AHP به‌منظور مدیریت بهینة حمل و نقل شهری»، با ارائه یک متدولوژی بسیار کارا با توجه به معیارهای لازم در جایابی اینگونه بازارها با روش جایابی چند تسهیلاتی (Problems Location Multi facility) منطقة بهینه را گزینش کرده‌اند. همچنین به کمک روش AHP که در نرم‌افزار choice Expert عملی می‌شود، بعد از تعیین سطوح سلسله‌مراتبی شامل هدف معیارها، زیرمعیارها و گزینه‌ها مقایسة زوجی بین این سطوح را برای وزن‌دهی انجام داده‌اند و درنهایت، از بین مناطق مجاز برای احداث، بهترین گزینه را انتخاب کرده‌اند. پس از وزن‌دهی پارامترها در این نرم‌افزار، منطقة 2 به‌عنوان منطقة بهینه برای احداث بازار روز شهری با ضریب اولویت 2/121 انتخاب شد. در پایان، دو روش پیشنهادی مقایسه شدند و استنباط شد روش فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی AHP می‌تواند نتایج بهتری را دربرداشته باشد.

باقرامیری (1393)، در پژوهشی با عنوان «مکان‌یابی بهینة میادین و بازارهای میوه و تره‌بار و فرآورده‌های کشاورزی با استفاده از مدل فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی، مطالعة موردی حوزة 5 و 22 شهرداری تهران»، به روش تصمیم‌گیری چندمعیاره و با نرم‌افزار Super Decision، اولویت و اهمیت شاخص‌های اجتماعی و اقتصادی در تعیین مکان مناسب میدان‌های میوه و تره‌بار را بررسی کرده است. نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل داده‌ها نشان دادند در مقایسة اهمیت شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی در هر دو منطقة 5 و 22، شاخص اقتصادی اهمیت بیشتری دارد.

در اواخر دهة 1990 در مؤسسة آموزشی اشتغال (ETI) در دانشگاه ویسکانی - میلواکی، نسبت به مکانیابی بازارهای روز محلی اقدام شد و این نتیجه به دست آمد که برخلاف تمایل خرده‌فروشان برای استقرار در نواحی پردرآمد، محلات کم‌درآمد و پرتراکم، مصرف بیشتر و درنتیجه منافع اقتصادی افزون‌تری را موجب می‌شوند (Wang and et al, 2004: 25).

مبانی نظری تحقیق

مفهوم مکان‌یابی

به‌طور کلی مکان‌یابی عبارت است از انتخاب مکان بهینه برای یک یا چند مرکز، با در نظر گرفتن محدودیت‌های موجود، به‌گونه‌ای‌که هدف ویژه‌ای بهینه شود. این هدف می‌تواند سودآوری، کاهش هزینه، کاهش حمل‌ونقل، ارائه خدمات عادلانه به مشتریان، کسب سطوح تجارت هفتگی بیشترین سهم بازار و . باشد (Grewal et al, 2014: 11-34). مکان‌یابی فعالیتی است که قابلیت و توانی یک منطقه را از لحاظ وجود زمین مناسب و کافی و ارتباط آن با سایر کاربری و تسهیلات شهری برای انتخاب مکان مناسب کاربری خاص تجزیه و تحلیل می‌کند. مکان‌یابی در علوم مربوط به زمین، عملیاتی است که طی آن فرد متخصص با ارائه نیازها، اهداف و اطلاعات وضع موجود به دیگر کارشناسان، نظیر ترافیک، اقتصاد، جامعه‌شناسی، روانشناسی، جغرافیا، زمین‌شناسی، هواشناسی، زیست‌شناسی و جمع‌بندی آنها در قالب نظرات و اهداف خود، در پی دستیابی به بهترین انتخاب برای کاربری مدنظر است. مکان‌یابی بهینه و مناسب، زمانی امکان‌پذیر است که محقق بتواند ارتباط علمی و منطقی مناسبی میان اطلاعات و داده‌های به‌دست‌آمده از کارشناسان مرتبط با موضوع مکان‌یابی با توجه به اولویت برقرار کند (رضویان، 1381). انتخاب مناسب‌ترین مکان برای توسعة یک پروژه، مزایایی دارد که شامل بهبود کارکرد کاربردی زمین پیشنهادشده، آسایش بیشتر برای استفاده‌کنندگان، زیبایی‌شناختی بیشتر، تأثیرات منفی محیطی کمتر و کاهش هزینة ساخت و نگهداری است (Lagro and James, 2008: 61).

معیارهای مکان‌یابی بازارهای روز

در بیان مکان استقرار بازار روز عوامل متعددی همچون شرایط محیطی، جهت‌گیری، شـعاع دسترسی، تأسیسات، خدمات شهری و . می‌تواند معیار در تعیین مکان مناسـب احـداث بـازار روز در نظـر گرفته شود. این معیارها به چند دستة کلی تقسیم می‌شوند که عبارت‌اند از الف) معیارهای موقعیتی، ب) معیارهای مکانی و ج) معیارهای جغرافیایی (اقلیمی). در بازارهای روز اولویت سازگاری با کاربری‌های زیر است: واحدهای مسکونی، فضای سبز عمومی، فضای باز، فضای گذران اوقات‌فراغت، توقفگاه‌ها، پارکینگ‌های عمومی، فضاهای کافی برای بارگیری، انبارهای تجاری کوچک محله‌ای، راههای درجه یک محله‌ای، معابر جمع‌کننده و نزدیکی به مراکز خدمات شهری (کوی ، محله، ناحیه و . ). در طراحی مدل الگوی مکان‌یابی بازارهای روز از شاخص‌های زیر استفاده شده است:

1- تراکم جمعیت: به‌صورت نسبی در یک طیف فازی بین صفر و یک وزن‌دهی شده است.

2- شبکة ارتباطی ارتباطات: براساس استاندارد فروشگاه زنجیره‌ای باید در کنار خیابان‌های اصلی شهر قرار گیرند (حبیبی و مسائلی، 1378: 25).

3- زمین‌های مناسب و بایر: زمین‌هایی که هیچ کاربری در آنها وجود ندارد. زمین مناسب یعنی مناسب‌بودن شرایط فیزیکی زمین مثل شیب مناسب، شکل هندسی زمین، سیل‌گیرنبودن، در معرض رانش نبودن، مقاوم‌بودن خاک، تأمین آب موردنیاز، در نظر گرفتن هر عامل جغرافیایی محدودکننده مانند رودخانه و بزرگراه یا موانعی که ممکن است مشتری برای خرید حاضر به عبور از آنها نباشد. بهترین زمین برای برپایی بازارچه، زمینی است که بایر و بدون کاربری باشد.

4- مرکزیت: مرکزیت مناطق و نواحی به‌عنوان مکان مناسب برای فروشگاه‌های زنجیره ای است (آقایاری و وزین، 1385: 73).

5- کاربری‌های سازگار: کاربری‌های سازگار با بازارهای روز عبارت‌اند از میادین میوه و تره‌بار، واحدهای مسکونی تحت پوشش، فضای سبز عمومی، کاربری تجاری و مراکز خدمات محله‌ای.

6-کاربری‌های ناسازگار نیز عبارت‌اند از آموزشی، درمانی، اداری، انتظامی، صنعتی، فرهنگی، گورستان، نظامی، رودخانه و مسیل، تأسیسات و تجهیزات شهری و ترمینال.

تعریف بازار و بازار روز

بازار واژه‌ای بسیار قدیمی است و به معنی محل خرید و فروش و عرضة کـالا اسـت. بـازار در فارسـی میانه به‌صورت «وازار» یا ترکیب‌هایی مانند وازارگ (بازاری) و وازارگان (بازارگان) بـه کـار برده شده است (پروشانی، 1361: 305) و محلی است که در آن نوعی وابستگی ویژة اجتماعی و فرهنگی دیده می‌شود و عوامل اصلی آن را خریداران و فروشندگان تشکیل می‌دهند (شکویی، 1385: 71). فضایی که در آن کالاهایی برای فروش یا تولید عرضه می‌شوند و محل تجمع و مسیر ارتباطی نیز باشد، بازار خوانده می‌شود (دهخدا، 1352 :349). مراد از بازار روز، مجموعة تجاری متشکل از چند واحد تجاری است که در آن عموماً ارزاق عمومی و موردنیاز شهروندان ارائه می‌شوند. مالکیت این بازارها به سازمان میادین میوه و تـره‌بـار اختـصاص دارد. ایـن بازارها با هدف کاهش قیمت کالاهای موردنیاز شهروندان و دسترسی آسان ایجاد شده است. تقسیم‌بندی میادین و بازارهای میوه و تره‌بار براساس وسعت حوزة نفوذ و گسترة زیر پوشش آنها است. انواع این بازارها عبارت‌اند از الف) میدان مرکزی، ب) میدان و بازار منطقه‌‌ای و پ) بازار روز محله‌ای.

بازار‌ها از لحاظ زمان و دورة تشکیل به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شوند: 1) بازار روز: در این بازار‌ها محصولات کم‌دوام و به سرعت فاسدشدنی دادوستد مـی‌شوند؛ مانند میادین میوه و تره‌بار. 2) بازار هفتگی: این بازارها در روز یا روزهای مشخصی از هفته تشکیل می‌شوند و خریداران و فروشندگان در آن روز در محل معینی گردهم می‌‌آیند. 3) بازار فصلی و بازار سالانه: بازارهای فصلی در مقاطع معینی از سال تشکیل می‌‌شوند؛ مانند بازار گنـدم، بازار برنج و . (سـلطان‌زاده، 1380: سطوح تجارت هفتگی 38).

سابقه و روند شکل‌گیری بازار در جهان

به‌طورکلی از زمان تمدن‌های اولیه تا امروز، نیاز به مبادلة کالا به‌صورت متقابل در بـین مـردم احـساس مـی‌شد. مردم برای تهیه مایحتاج ضروری، نقاط مناسبی را از محدودة سکونت، انتخاب و کالاهای خود را تهیه می‌کردند. با به وجود آمدن پول به اشکال مختلف، مبادلة اجناس گـستردگی بیـشتری یافت و مبادلات اقتصادی بین اقوام مختلف رایج شد. به مرور، فضاهایی به‌عنوان مکان خرید و فروش ایجاد شدند کـه در تمدن‌های مختلف، اشکال متفاوت آن دیده می‌شود .صد و ده سال بعد از میلاد حضرت مسیح، برده‌ای یونانی که به حرفة معماری اشتغال داشت، مرکـز خریـدی مجاور میدان عمومی شهر روم بنا کرد. این مرکز خرید، بازارچه‌ای با دو طبقه و دارای سیستم تهویه بـود که در آن ردیفی از حجره‌ها قرار داشتند و به‌طور شگفت‌آوری با امروزی‌ترین مراکز خرید شباهت داشت. این نوع بازارچه‌ها بعدها الگوی مناسبی برای مراکز خرید در اروپا شد .بازارچه‌های بلژیک، بازارهای خیابانی لندن در زمان قرون وسطی و بازارهای خاورمیانـه، نمونـه‌هـایی از تشکیل متمرکز و اولیة فروشگاه‌ها بودند. با مرور تاریخچة فعالیت‌های خرید و فروش در ایالت متحده نیـز مشاهده می‌شود فعالیت‌های عمدة خرید و فروش در مرکز شهرهای بزرگ و کوچک متمرکز بـود. بـا حرکت جمعیت به سمت حومة شهر بعد از جنگ جهانی دوم، فروشگاه‌ها نیز به دنبال مشتریان بـه خـارج از شهرها نقل مکان کردند. این فروشگاه‌های منطقه‌ای، هدف اصلی خود را دسترسی آسان مشتریان قـرار دادند. به دنبال این تحولات، خطوط فکری جدیدی در احداث فروشـگاه‌ها پیـدا شـده اسـت (خواجـه ارزانی، 1384: 15).

روش تحقیق

نوع تحقیق، کاربردی و روش آن توصیفی‌تحلیلی است. نخست، شاخص‌های مکان‌یابی بازارهای روز ازطریق منابع و اسناد موجود شناسایی شده‌اند. سپس ازطریق روش تجزیه و تحلیل کمی و سطوح تجارت هفتگی فضایی، با استفاده از قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی، برای توزیع مناسب و مکان‌یابی بهینة بازارهای روز از معیارهایی مانند اندازه (مساحت زمین)، زمین‌های بایر، دسترسی، سازگاری، تراکم جمعیت، پارکینگ و مرکزیت استفاده شده است. بعد از آماده‌سازی لایه‌های مربوط به شاخص‌های مذکور، با استفاده از ابزارهای تحلیلی در محیط نرم‌افزار Arc Map، به تلفیق آن پرداخته شد و لایة نهایی استخراج شده است.

بحث و یافته‌ها

تعداد بازارهای موردنیاز

در برنامه‌ریزی و مکان‌یابی بازارهای روز مناطق 4، 7 و 10 تبریز سال 1405 مدنظر قرار گرفته است. به همین دلیل، جمعیت شهر تبریز (با نرخ رشد 97/0 در سرشماری سال 1395) پیش‌بینی شده و با در نظر گرفتن آستانة جمعیتی 50 هزار نفر (آستانة زیر پوشش بازارهای محلی)، تعداد بازارهای موردنیاز هر منطقه محاسبه شده است.

اثرات سطوح مختلف پودر خرفه بر جمعیت میکروبی، فراسنجه‏ های بیوشیمیایی خون و خصوصیات استخوان درشت‏ نی مرغان تخمگذار

این مطالعه به منظور بررسی اثرات پودر خرفه بر جمعیت میکروبی، فراسنجه‏های خونی و خصوصیات استخوان درشت‏نی مرغان تخم‌گذار با یک صد و بیست قطعه مرغ تخم‌گذار لگهورن سویه‌ی تجاری های‏لاین (W36) از سن 44 تا 52 هفتگی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تیمار و پنج تکرار انجام شد و جیره‌هایی با سطوح صفر (شاهد)، 1، 2 و 3 درصد پودر خرفه دریافت کردند. نتایج این تحقیق نشان داد که در اثر افزودن پودر خرفه به جیره‌ی مرغان تخم‌گذار جمعیت باکتری‏های اشریشیا‌کلی و کلی‏فرم موجود در سکوم به طور معنی‏داری نسبت به گروه شاهد کاهش و جمعیت باکتری‌های لاکتوباسیل افزایش یافت (05/0P≤). استفاده از سطوح مختلف پودر خرفه تأثیر قابل ملاحظه‌ای بر غلظت تری‏گلیسرید و کلسترول سرم خون نداشت (05/0P). این مطالعه نشان داد که افزودن پودر خرفه به جیره می‌تواند اثرات مثبتی بر جمعیت میکروبی سکوم و وضعیت استخوان درشت‏نی مرغان تخم‌گذار داشته باشد.

سقف روابط تجاری ایران با روسیه در حال حاضر 4 میلیارد دلار است

وزیر نفت گفت: سقف روابط تجاری ایران با روسیه در حال حاضر 4 میلیارد دلار است و با توجه به ظرفیت‌ها و پتانسیلی که هر دو کشور دارند برنامه ریزی شده که این سقف سالانه به 40 میلیارد دلار افزایش پیدا کند.

به گزارش خبرگزاری موج، جواد اوجی وزیر نفت در مورد دیدار هیات عالی رتبه کشور روسیه به سرپرستی الکساندر نواک معاون نخست وزیر فداراسیون روسیه با مقامات عالی رتبه کشورمان گفت: سقف روابط تجاری ایران با روسیه در حال حاضر 4 میلیارد دلار است و با توجه به ظرفیت‌ها و پتانسیلی که هر دو کشور دارند برنامه ریزی شده که این سقف سالانه به 40 میلیارد دلار افزایش پیدا کند،

وی افزود: رئیس مشترک گارگروه همکاری‌های تجاری و اقتصادی ایران و روسیه در دولت، به بنده محول شد و در طرف روسی در ابتدا آقای شولگیونوف وزیر انرژی انتخاب شدند که این سطح از مقام مسئول ارتقا پیدا کرد و به معاون نخست وزیر آقای الکساندر نواک سپرده شد، آقای نواک از سال 2012 تا 2019 رئیس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه بوده و تجربه خوبی دارند و همچنین عضو اوپک پلاس هم هستند.

وزیر نفت گفت: با دستور رئیس جمهور در سطوح تجارت هفتگی ایران یک کارگروه عالی اقتصادی به ریاست محمد مخبر شکل گرفته که گزارشات به این کمیسیون مشترک ارائه شده و جلسات هفتگی به ریاست محمد مخبر انجام می‌شود.

اوجی ادامه داد: خوشبختانه با توجه به مذاکرات دو جانبه در تمامی حوزه‌ها در این سفر آقای نواک با هیات عالی رتبه و معاونین وزارتخانه‌های مختلف اعم از انرژی، صنعت، حمل و نقل، مجمع فدراسیون روسیه، استاندار‌های مناطق آستراخان، چلیابینسک و کشاورزی در تمامی حوزه‌ها در سطوح معاونین وزارتخانه همراه شان بودند و اختیار تام داشتند و جلسات فشرده‌ای دیروز و بخشی هم امروز انجام و توافقات خیلی خوبی صورت گرفت و محور‌های مهم بحث مربوط به مالی و بانکی بود و از مهمترین محور‌ها در خصوص استفاده از ارز‌های ملی در روابط دو جانبه و پیمان‌های پولی دو جانبه تصمیمات خوبی اتخاذ شد و اتصال کارت شتاب ایران به سوئیچ کارت کشور روسیه میر، با حوزه بانک مرکزی ایران و تشکیل یک کارگروه در این زمینه و استفاده از خط اعتباری 5 میلیارد دلاری که دولت روسیه به جمهوری اسلامی اختصاص داده است که نزدیک به 50 درصد آن استفاده شده است.

وزیر نفت همچنین از توافقات در حوزه انرژی، نیروگاهی و حمل و نقل هم خبر داد و افزود: در حوزه انرژی توافقات خوبی داشتیم، در بحث توسعه میادین نفتی و گازی مشترک، سرمایه گذاری‌های مشترک که اتفاق رقم خورده است و در حوزه محصولات پتروشیمی، دانش فنی، صدور کاتالیست‌ها و همچنین بحث سوآپ گاز، سوآپ فرآورده‌های نفتی و حتی نفت خام در قالب یک کارگروه مشترک توافقات خوبی انجام شده است و در حوزه حمل و نقل یکی از محور‌های مهم مذاکرات بوده است در بحث توافقات کریدور حمل و نقل بین المللی شمال - جنوب و خط راه آهن رشت - آستارا و خط راه آهن گرمسار - اینچه برون و بحث حوزه کشتیرانی و دریانوردی و حوزه ریلی و حوزه زمینی که با کارگروه مشترک که در وزارت راه و شهرسازی شکل گرفته و با همتای طرف روسی و با حوزه حمل و نقل روسیه توافقات خوبی صورت گرفته است در حوزه کشاورزی توافق شد 5 میلیون تن گندم و یا 5 میلیون تن غلات به کشور جمهوری اسلامی ایران اختصاص دهند که در این سفر تنظیم قرارداد نهایی شد.

وی ادامه داد: در بخش صنعت که یکی از حوزه‌های مهم محور مذاکرات ما با آقای نواک بود کمک به توسعه همکاری‌های صنعتی دو کشور، افزایش صادرات متقابل صنعت، اعم از مواد خام مورد نیاز دو کشور، در حوزه زمینه ساخت راه آهن، ماشین سازی، صنعت هوایی، کشتی سازی و ادوات و تجهیزات کشاورزی و در بحث پیگیری لغو روادید تجار و گردشگری هم توافقات خوبی شد.

اوجی تاکید کرد: با این توافقات و تفاهم نامه که به امضا رسید بین وزارتخانه‌ها از جمله انرژی، حمل و نقل و یک بیانیه مشترک که با آقای نواک امضا کردیم تا مردم ثمرات این توافقات انجام شده با طرف روسی را ببینند.

وزیر نفت گفت: هم ایران و هم روسیه تحت تحریم‌های ظالمانه هستیم، با پتانسیل و ظرفیت‌های خوب این دو کشور می‌توانیم این تحریم‌ها را در حوزه انرژی، حمل و نقل، صنعت، کشاورزی و صدور تجهیزات و دارو بی اثر کنیم.

وزیر نفت در پاسخ به این سوال که سال آینده توافق 40 میلیارد دلاری بین روابط بین ایران و روسیه و توافقات گذرگاهی شمال و جنوب دوکشور اتفاق می‌افتد پاسخ داد: توافقات کریدور شمال به جنوب کارگروه مشترک شکل گرفت و بحث پروژه‌های راه آهن به خصوص رشت - آستارا که مورد تاکید هر دو رئیس جمهور ایران و روسیه بود و خط راه آهن گرمسار - اینچه برون و همه حوزه‌های مختلف بانکی، صنعتی، انرژی و احداث نیروگاهی و بحث حمل و نقل با این تفاهم نامه و منجر به قرارداد در حوزه انرژی قرارداد‌های خوبی امضا شده و در طی این مدت کوتاه با طرف و بخش خصوصی روسیه و ظرف یک و نیم سال آینده با برنامه ریزی که در دستور کار داریم تا سقف 40 میلیارد دلار در سال با روابط تجاری ایران و روسیه شکل می‌گیرد.

قائم مقام وزیر صنعت: پیوستن به سازمان جهانی تجارت اولویت ایران نیست

قائم مقام وزیر صنعت: پیوستن به سازمان جهانی تجارت اولویت ایران نیست

تهران- ایرنا- رییس كل سازمان توسعه تجارت ایران می گوید، امروز اولویت تجارت جمهوری اسلامی ایران نه پیوستن به سازمان جهانی تجارت (دبلیو.تی.او) بلكه توسعه پیوندهای منطقه ای است.

«مجتبی خسروتاج» امروز(چهارشنبه) در گفت وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا افزود: در وهله نخست باید همكاری را با كشورهای همسایه و منطقه كه بیشترین مزیت ها را برای كشورمان دارند، آغاز كنیم یا توسعه دهیم؛ این مساله از پیوستن به سایر سازمان ها مانند سازمان جهانی تجارت مهمتر است كه رابطه خاصی با بسیاری كشورهای عضو آن ندارد یا روابط با آن فاقد توجیه اقتصادی خاصی است.
خسروتاج تصریح كرد: باید ظرفیت ها و تولیدات خود را بشناسیم تا بتوانیم بازارهای هدف مناسب را برای آنها بیابیم.

** مذاكره با اتحادیه اوراسیا
رییس كل سازمان توسعه تجارت ایران گفت: مذاكراتی با كشورهای عضو اتحادیه اوراسیا انجام شده كه در مراحل نهایی است.
به گفته وی كه قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت است، تحقق این مهم به معنای توافق با پنج كشور دارای افزون بر سطوح تجارت هفتگی 180 میلیون نفر جمعیت و در نتیجه، توسعه همكاری های منطقه ای ایران است و كشورمان به عنوان یكی از شركای تجاری اعضای اتحادیه اوراسیا به رسمیت شناخته خواهد شد.
به گزارش ایرنا، ایران تاكنون با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، با عضویت پنج كشور روسیه، ارمنستان، تاجیكستان، قزاقستان و بلاروس، چندین دور مذاكره در سطوح مختلف كارشناسی تا معاون وزیر برگزار كرده؛ به گفته كارشناسان، مذاكرات چندجانبه، به دلیل تفاوت ساختار اقتصادی كشورها یكی از دشوارترین و پیچیده‌ترین نوع مذاكرات است.
مجموع مساحت كشورهای عضو این اتحادیه بیش از 20 میلیون كیلومترمربع و تولید ناخالص داخلی آن در سال 2013 میلادی حدود چهاذ هزار میلیارد دلار (بر اساس معیار برابری قدرت خرید) بود.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.